An'om surasi — Oyat 70

Kalimalarning ma’nolari:

• لَعِبًا – o‘yin-kulgi, hazil-mutoyiba.
• لَهْوًا – bema’ni ishlar, g‘aflat va yengil-yelpi mashg‘ulotlar.
• غَرَّتْهُمُ – aldadi, mag‘rur qildi.
• تُبْسَلَ – halokatga topshirilmoq, mahkum etilmoq (asl ma’nosi: to‘siq qo‘yilmoq, erkinlikdan mahrum bo‘lmoq).
• تَعْدِلْ – to‘lov qilmoq, evaz bermoq (bu yerda: fidya to‘lamoq).
• حَمِيمٍ – juda qaynoq suv.

Tafsir:

Ey Rasulim, siz o‘z dinlarini o‘yin-kulgi va bema’ni mashg‘ulotga aylantirgan, Allohning oyatlarini eshitganda masxara qilib, ustidan kulgan mushriklarni tark eting, ular bilan ovora bo‘lmang. Ularni dunyo hayoti o‘zining o‘tkinchi zeb-ziynatlari bilan aldab, oxiratni unutdirib qo‘ygan. Siz esa Qur’on orqali barcha odamlarga nasihat qiling, toki hech bir jon o‘zi qilgan gunohlari tufayli halokatga topshirilmasin. O‘sha kuni hech bir nafs uchun Allohdan o‘zga yordam beruvchi do‘st ham, azobni qaytara oladigan shafoatchi ham bo‘lmaydi. Agar u har qanday fidya to‘lab, o‘zini azobdan qutqarmoqchi bo‘lsa ham, undan bu fidya qabul qilinmaydi. Aynan o‘sha kimsalar – dinni o‘yin-kulgi qilganlar – qilgan gunohlari sababli halokatga mahkum etilganlardir. Ular uchun oxiratda juda qaynoq suvdan iborat ichimlik va og‘riqli azob bordir. Buning sababi – ularning Allohga va Uning Rasuliga kufr keltirganlari, Islom dinini rad etganlaridir.

Foydalar:

• Dinni o‘yin-kulgi va masxara qilish – eng katta gunohlardan biri bo‘lib, insonni halokatga yetaklaydi. Din bilan hazil qilish, uning ahkomlarini yengil sanash mo‘min kishiga yarashmaydigan xatti-harakatdir.
• Dunyo hayotining o‘tkinchi lazzatlari insonni aldab, oxiratdan g‘aflatda qoldirmasligi kerak. Dunyo va’dalariga berilib, abadiy hayotni unutish – eng katta ziyon.
• Qur’on – har bir inson uchun eng buyuk nasihat manbaidir. U orqali odamlar ogohlantiriladiki, hech kim o‘z qilmishlari uchun boshqalarni ayblay olmaydi; har kim o‘zi qilgan ishi uchun javob beradi.
• Qiyomat kunida na do‘st, na shafoatchi, na fidya – hech narsa azobni qaytara olmaydi. Faqatgina imon va solih amallargina najot keltiradi. Shuning uchun inson hozirgi hayotida bu haqiqatni anglab, to‘g‘ri yo‘ldan borishi lozim.
• Allohning rahmati va adolati shundan iboratki, U bandalarini ogohlantirib, to‘g‘ri yo‘lni ko‘rsatgan. Kim bu ogohlantirishga quloq solsa, najot topadi; kim yuz o‘girsa, faqat o‘ziga zulm qilgan bo‘ladi.