سوره انعام — آیه 70

معانی واژگان:

• لَعِبًا: بازی و سرگرمی بیهوده.
• لَهْوًا: کارهایی که انسان را از حق باز میدارد و سرگرم میکند.
• غَرَّتْهُم: فریبشان داد.
• تُبْسَلَ: تسلیم هلاکت و عذاب شدن، به هلاکت افتادن.
• وَلِیّ: یار و یاور.
• شَفِیع: میانجی و شفاعتکننده.
• تَعْدِلْ کُلَّ عَدْلٍ: هر فدیهای بدهد و هر بلاگردانی بپردازد.
• حَمِیم: آب بسیار داغ و جوشان.

تفسیر:

ای پیامبر، از این مشرکان که دین خود را به بازی و سرگرمی گرفتهاند و آیات الهی را به تمسخر میگیرند، روی بگردان و به آنان اعتنایی مکن. زندگی دنیا با زرق و برق و لذتهای زودگذرشان فریب داده است و به همین سبب آخرت و حساب و کتاب را فراموش کردهاند. اما تو به وسیله قرآن، مردم را پند و اندرز بده و از عاقبت هولناک گناهان برحذر دار؛ تا مبادا کسی به سبب کارهایی که انجام داده، گرفتار هلاکت و عذاب شود. در آن روز، برای انسان گناهکار هیچ یاور و یاریگری جز خدا نخواهد بود که او را از عذاب نجات دهد، و هیچ شفاعتکنندهای نیز نخواهد داشت که نزد خدا برایش میانجیگری کند. حتی اگر بخواهد با پرداخت هر فدیهای، خود را از عذاب برهاند، از او پذیرفته نخواهد شد. اینان همان کسانی هستند که به سبب اعمال بد خویش، گرفتار عذاب شدهاند و در دوزخ، نوشیدنی آنها آب جوشان و سوزان است و عذابی دردناک در انتظارشان است؛ چرا که به خدا و رسولش و دین اسلام کفر ورزیدند.

فواید و پیامهای آیه:

1. پرهیز از سبکشمردن دین: دین خدا امری جدی و حیاتی است و نباید آن را به بازی و شوخی گرفت؛ کسانی که با دین و احکام آن سرِ شوخی دارند، در خطر عذاب الهی قرار دارند.
2. هشدار درباره فریب دنیا: زرق و برق دنیا زودگذر و فریبنده است و نباید انسان را از یاد آخرت و مسئولیتهایش غافل کند.
3. اهمیت تذکر و دعوت: پیامبران و مؤمنان وظیفه دارند با قرآن و آموزههای آن، مردم را از عواقب گناهان آگاه کنند و راه نجات را به آنان نشان دهند.
4. مسئولیت فردی: هر کس در برابر اعمال خود مسئول است و روز قیامت هیچ کس نمیتواند بار گناه دیگری را به دوش بکشد یا با فدیه و پول، خود را از عذاب برهاند.
5. تنهایی انسان در روز قیامت: در آن روز، هیچ یاور و شفاعتکنندهای جز خدا وجود ندارد؛ پس باید در زندگی به خدا تکیه کرد و از گناهان پرهیز نمود.