Аль-Анам сүрөсү — Аят 8

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• لَوْلَا — «эмне үчүн... эмес», «эмнеге... эмес» деген маанидеги суроо-талапты билдирүүчү сөз.
• أُنزِلَ عَلَيْهِ — «ага (Мухаммадга) түшүрүлдү» дегенди билдирет.
• مَلَكٌ — периште.
• لَقُضِيَ الْأَمْرُ — «иш бүтүрүлдү» б.а. аларга өлүм жазасы чечилип, иш чечилди деген мааниде.
• لَا يُنظَرُونَ — «аларга кезек берилбейт», «аларга мөөнөт берилбейт» дегенди билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта каапырлардын пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) болгон талаптарын баяндайт. Алар: «Эмне үчүн Мухаммадга асмандан периште түшүрүлбөдү?» — деп айтышты. Алар периште анын пайгамбарлыгына күбө болуп, аларга сүйлөшүн каалашты. Бирок Аллах Таала аларга жооп берип: «Эгер Биз алар талап кылгандай периште түшүрсөк, анда аларга өкүм чыгарылып, иш бүтүрүлмөк. Анан аларга такыр кечиктирилмек эмес» — деди. Башкача айтканда, эгер периште алардын көз алдында түшсө, алар ыйман келтирүүгө милдеттүү болмок. Эгер ошондон кийин да ыйман келтирбесе, аларга Аллахтын азабы дароо келип, эч кечиктирилбестен жок кылынмак. Бул Аллахтын мыйзамы — алар талап кылган нерселер аткарылгандан кийин ыйман келтирбесе, азап келет. Аллах аларга тообо кылууга мөөнөт бербейт, анткени Аллахтын илиминде алар ыйман келтирбей тургандыгы белгилүү.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала пенделерине дайыма жакшылыкты жана жумшактыкты каалайт. Эгер каапырлар талап кылгандай периште түшсө, аларга азап дароо келмек. Бирок Аллах аларга тообо кылууга мүмкүнчүлүк берүү үчүн периштелик белгилерди түшүрбөйт.
• Ислам дини адамдарды ой жүгүртүүгө, акыл менен ишенүүгө чакырат. Пайгамбардын чындыгын таануу үчүн сезимдик кереметтерди талап кылуу шарт эмес.
• Аллахтын илими чексиз — Аллах кимдин ыйман келтирерин, кимдин келтирбей турганын алдын ала билет. Ошондуктан Аллах айрым белгилерди түшүрбөйт, анткени алар пайда бербейт.
• Ар бир адам өзүнө берилген өмүрдү пайдаланып, тообо кылууга шашышы керек. Аллахтын азабы келгенде эч кимге кечиктирүү болбойт.
• Бул аят ыймандууларга Аллахтын даанышмандыгын жана ырайымын түшүнүүгө жардам берет. Аллах бизге дайыма эң жакшы нерсени тандайт, атүгүл биз түшүнбөгөн нерселерде да.