Аль-Анам сүрөсү — Аят 9

1. Сөздөрдүн мааниси:

• وَلَوْ جَعَلْنَاهُ – «Эгер Биз аны кылсак» – бул жерде «ал» деп пайгамбарга жиберилүүчү периште эске алынат.
• مَلَكًا – «периште» – рухий жаратылыш, адамдар аны өз кебетинде көрө албайт.
• رَجُلًا – «эркек адам» – адам кебетиндеги көрүнүш.
• وَلَلَبَسْنَا – «жана Биз чаташтырмакпыз» – «л-б-с» тамырынан, бир нерсени башка нерсеге окшоштуруп, аныктоону кыйындатуу.
• مَا يَلْبِسُونَ – «алар чаташтырган нерсени» – алар өздөрү жасаган шек-күмөндү.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта пайгамбарга каршы талап койгон адамдардын жүйөсүнө жооп берет. Алар: «Эмнеге Мухаммадга (ага Аллахтын тынчтыгы, саламы болсун) периште түшпөйт?» – дешкен. Аллах айтат: Эгер Биз аларга пайгамбар кылып периштени жиберсек, анда алар аны көрө албайт болчу, ошондуктан Биз аны адам кебетинде кылмакпыз. Себеби адам баласы периштенин чыныгы жаратылышында көрүүгө алсыз. Эгер периште адам кебетинде келсе, анда алар дагы эле «бул адам, периште эмес» деп шектенип, мурункудай эле чаташып калышмак. Бул аят адамдардын талаптарынын негизсиз экенин, алар кандай гана жол менен келсе да, ыйман келтирбей турганын көрсөтөт. Аллах аларга эң ачык далилдерди берсе да, алар өздөрүнүн кайсарлыгы менен акыйкатты четке кагышат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала пенделеринин ал-абалын жана алсыздыгын жакшы билет. Периштени адам кебетинде жиберүү – пенделерге болгон ырайымдуулук.
• Адамдар кээде өздөрүнүн талаптары менен акыйкатты таба албайт, себеби алардын ниети ыйман келтирүү эмес, жөн гана талашып-тартышуу болушу мүмкүн.
• Ыйман – бул жөн гана сезим эмес, Аллахтын берген далилдерин кабыл алуу жана ага моюн сунуу.
• Ислам дини акылга жана далилге негизделген, ошондуктан Аллах аяттарында адамдарды ой жүгүртүүгө чакырат.
• Пайгамбарлардын адам болушу – алар менен байланышуу, алардан үйрөнүү жана аларга ээрчүү үчүн эң ылайыктуу жол.