Surah Al-Mumtahanah — Aya 1

Ma'anar Kalmomin Ayar:

• Auliya'a: Abokan zumunci da taimako.
• Tulquna ilayhim bil-mawadda: Kuna isar da so da kauna zuwa gare su.
• Yukhrijuna ar-Rasula: Suna fitar da Manzon Allah daga garinsa.
• Sawa'a as-sabil: Tsakiyar hanya madaidaiciya, wato hanyar shiriya.

Tafsirin Ayar:

Ya ku waɗanda suka yi imani da Allah da Manzonsa kuma suka aikata abin da Allah ya shari'anta musu! Kada ku riƙi maƙiyana da maƙiyanku abokan zumunci da taimako, kuna aika musu da saƙon soyayya da kauna, kuna gaya musu labaran Manzon Allah da na musulmai, alhali kuwa sun kafirta da gaskiyar da ta zo muku, wato imani da Allah da Manzonsa da Alkur'ani mai girma. Suna fitar da Manzon Allah daga garinsa, suna kuma fitar da ku daga gidajenku a Makka, ba don wani laifi ba face don kun yi imani da Allah Ubangijinku kuma kuka bauta masa shi kaɗai. Idan da gaske kun fito don yin jihadi a hanya ta, da kuma neman yardar raina, to kada ku ɗauki maƙiyana da maƙiyanku abokan zumunci, kuna asirta musu soyayya da kauna. Ni kuwa na san duk abin da kuke ɓoyewa da abin da kuke bayyanawa, ba kome ya ɓuya mini ba. Duk wanda ya aikata wannan a cikinku, to lalle ya ɓace daga tsakiyar hanya madaidaiciya, ya karkata daga gaskiya, kuma ya bar hanyar shiriya.

Wannan ayar ta sauka a kan wani lamari da ya faru a shekarar Hudaybiyya, inda wani daga cikin sahabbai mai suna Hatib bn Abi Balta'a ya rubuta wasiƙa zuwa ga kafiran Quraishawa yana sanar da su da niyyar Manzon Allah na zuwa Makka, don ya sami damar kare danginsa a can. Sai Allah ya yi masa wa'azi ta wannan ayar, yana mai kāre shi da cewa zuciyarsa cikakkiyar imani take, amma ya kuskura ya yi abin da bai dace ba.

Fa'idodin da ake samu daga ayar:

1. Imani da Allah yana buƙatar tsayawa tsayin daka a kan maƙiyan addini, ba tare da nuna musu soyayya ko kauna ba, ko da kuwa sun kasance dangin mutum ne.
2. Ƙaunar Allah da Manzonsa dole ne ta wuce duk wata ƙauna ta duniya, kuma kada mu riƙa maƙiyan Allah abokan sirri ko zumunci.
3. Neman yardar Allah da jihadi a hanya sa shi ne ma'aunin da ake gwada ayyukan muminai, ba son rai ko buƙatun duniya ba.
4. Allah yana sane da duk abin da muke ɓoyewa a cikin zukatanmu da abin da muke bayyanawa, don haka ya kamata mu tsare imaninmu daga duk wani abu da zai ɓata shi.
5. Kuskure na iya afkuwa daga muminai nagari, amma muhimmin abu shi ne tuba da komawa ga gaskiya, kamar yadda Hatib ya tuba kuma Manzon Allah ya yarda da uzurinsa.
6. Wannan ayar tana koyar da mu cewa tsaron addini da al'ummar musulmi ya fi kowane abu muhimmanci, kuma kada mu sadaukar da sirrin musulmai don kare muradun kanmu na duniya.