Mumtəhinə surəsi — Ayə 7

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• عَسَى (əsā): “Ola bilər ki”, “ümid edilir ki” mənasındadır. Burada Allahın qüdrətindən və rəhmətindən ümid ifadə edir.
• مَوَدَّة (məvəddət): Sevgi, məhəbbət, ürək bağlılığı deməkdir.
• عَادَيْتُم (ādeytum): Düşmənçilik etdiyiniz, ədavət bəslədiyiniz şəxslər.
• قَدِير (qədir): Hər şeyə qadir olan, gücü çatan.
• غَفُور (ğəfūr): Çox bağışlayan.
• رَحِيم (rəhīm): Çox rəhm edən, mərhəmətli.

2) Ayənin təfsiri:

Ey iman gətirənlər! Allah sizinlə ədavət bəslədiyiniz kimsələr — yəni müşrik qohumlarınız və ya kafir qəbilələr — arasında qəlbə sevgi, ülfət və məhəbbət yarada bilər. Onların sinələrini İslam üçün açıb, hidayətə gətirər; beləcə əvvəlki düşmənçilik və kin yerini dostluğa, qardaşlığa buraxar. Bu, Allah üçün heç də çətin deyil. Çünki Allah hər şeyə qadirdir — qəlbləri döndərməyə, kafirləri imana gətirməyə, düşmənləri dost etməyə gücü çatır. Həm də Allah çox bağışlayandır, çox rəhm edəndir: keçmişdə onlarla dostluq etməkdə göstərdiyiniz səhvləri, hətta onlara meyl etdiyiniz üçün bağışlanmanızı diləyirsinizsə, O, tövbələrinizi qəbul edər və sizə rəhm edər.

Bu ayə ümid qapısını açır: heç bir düşmənçilik əbədi deyil. Allah istəsə, ən şiddətli düşmən belə doğru yola gələ bilər. Tarixdə bunun bariz nümunəsi var: Məkkə fəthindən sonra müşriklərin çoxu İslamı qəbul etdi və əvvəlki düşmənlər iman qardaşı oldular. Bu, Allahın qüdrətinin və rəhmətinin təzahürüdür.

Ey insan! Sən də qəlbinin sərtliyindən, düşmənçilik hisslərindən qurtulmaq istəyirsənsə, Allaha sığın. O, qəlbləri yumşaldan, düşmənləri dost edən, günahları bağışlayan və rəhm edəndir. İslamın gözəlliyi də elə buradadır: o, ədavəti məhəbbətə, kin və nifrəti qardaşlığa çevirir. Gəl, sən də bu rəhmət dənizindən iç, bağışlanma qapısını döy. Allah səni də bağışlayar, sənə də rəhm edər.