سورت قلم — آیت 29

د کلمو معناګانې:

• سُبْحَانَ: پاکي او پاکوالی، د الله تعالی له هر عیب او کمي څخه پاکي بیانول.
• ظَالِمِین: ظالمان، ځان ته او نورو ته زیان رسوونکي.

تفسیر:

کله چې د باغ خاوندانو خپل باغ سوځیدلی او تباه شوی ولید، نو لومړی یې وویل: "موږ خو لار غلطه کړې ده، دا زموږ باغ نه دی." خو کله چې یې ډاډه شول چې دا هماغه د دوی باغ دی، نو ویې ویل: "موږ له خپلې نېکمرغۍ او ګټې څخه محروم کړل شوو." بیا یې د دوی تر ټولو هوښیار او عادل سړي ورته وویل: "آیا ما تاسو ته نه وو ویلي چې ولې یې (ان شاء الله) ونه وایاست؟" نو کله چې دوی هوش ته راغلل او خپله تېروتنه یې وپېژندله، نو ویې ویل: "سُبْحَانَ رَبِّنَا إِنَّا كُنَّا ظَالِمِينَ" یعنې: "زموږ رب له هر ظلم او تېروتنې څخه پاک او منزه دی، خو په حقیقت کې موږ خپلو ځانونو ته ظلم وکړ." دوی وپېژندل چې د دوی پر باغ راغلی مصیبت د الله تعالی له لوري ظلم نه و، بلکې د دوی د خپلو بدو ارادو، د مسکینانو له حق منع کولو او د الله تعالی له حکم څخه د سرغړونې پایله وه. دوی اعتراف وکړ چې دوی د خپلو ګناهونو له امله مستحق د دې سزا وو، او الله تعالی یې له هر ظلم او ناحقي څخه پاک وباله.

فايدې:

1. د الله تعالی صفت د عدل او حکمت دی؛ هغه پر بنده ګانو هېڅ ظلم نه کوي، بلکې ټول مصیبتونه او سزاګانې د بنده د خپلو کړنو پایله وي.
2. کله چې انسان ګناه وکړي، نو باید سمدستي توبه وباسي او د الله تعالی له عدل او حکمت څخه اعتراف وکړي، نه دا چې پر تقدیر او قضا یې اعتراض وکړي.
3. د ګناه اعتراف او د الله تعالی پاکي بیانول د توبې لومړی ګام دی؛ ځکه چې بنده کله خپله تېروتنه ومني، نو الله تعالی یې توبه قبلوي.
4. په دې آیت کې د مسکینانو او بې وزلو د حقونو اهمیت ښودل شوی، او دا چې د دوی له حق منع کول د انسان د تباهۍ سبب ګرځي.
5. د "ان شاء الله" ویلو په عادت سره انسان خپل کارونه د الله تعالی له ارادې سره تړي او له غرور او ځان بسياينې څخه ځان ساتي.