Сураи Аль-Калам — Оят 29

1. Маънои калимаҳо:

— «Субҳона»: пок ва беайб донистан, тасбеҳ гуфтан, яъне Худоро аз ҳар камбуду нуқсон пок медонем.

— «Раббино»: Парвардигори мо, тарбияткунанда ва соҳиби мо.

— «Золимин»: ситамгарон, золимон; касоне ки ба худ ё ба дигарон зулм мекунанд.

1. Тафсири оят:

Вақте ки соҳибони боғ диданд, ки боғи онҳо сӯхта ва хароб шудааст, аввал ҳайрон шуданд ва гуфтанд, ки гумон мекунем роҳро гум кардаем. Чун яқин карданд, ки ин ҳамон боғи худи онҳост, фаҳмиданд, ки аз баракати он маҳрум шудаанд. Сабаби ин ҳолат он буд, ки онҳо қасд карда буданд, ки ҳосили боғро ба мискинон надиҳанд ва ҳаққи онҳоро напардозанд. Яке аз онҳо, ки одилтарин буд, гуфт: «Оё ба шумо нагуфтам, ки бояд бигӯед: иншоаллоҳ?» Он гоҳ онҳо ба худ омаданд ва гуфтанд: «Парвардигори мо аз ҳар зулму ситам пок аст; мо худ ба худ зулм кардем», зеро «иншоаллоҳ» нагуфтем ва нияти бад кардем. Баъд ба якдигар рӯ оварда, ҳар яке дигареро барои тарки «иншоаллоҳ» ва нияти нодуруст маломат карданд. Гуфтанд: «Вой бар мо! Мо аз ҳад гузаштем, ки ҳаққи фақиронро додем ва фармони Худоро риоя накардем. Умедворем, ки Парвардигорамон ба ҷойи ин боғ ба мо беҳтар аз онро ато кунад, зеро мо тавба кардем ва ба хатои худ иқрор шудем. Мо танҳо ба Парвардигори худ рӯ меорем ва умедвори омурзиш ва некӣ ҳастем». Инчунин аст, ки ҳар касе фармони Худоро тарк кунад ва неъматҳои Худоро баста гирад ва ҳаққи онҳоро надиҳад, дар дунё гирифтор мешавад; ва азоби охират боз ҳам бузургтар ва сахттар аст, агар бидонанд.

1. Фоидаҳо:

— Ин оят моро меомӯзад, ки ҳангоми хато ва гуноҳ ба Худо тавба кунем ва хатои худро эътироф намоем.

— Тасбеҳ гуфтан ва Худоро пок донистан, воситаи наздик шудан ба Худо ва пок шудани дил аст.

— Инсон бояд ҳаққи фақирон ва мискинонро аз неъматҳои худ адо кунад; бахилӣ ва манъ кардани ҳаққи дигарон сабаби маҳрум шудан аз баракат мегардад.

— Гуфтани «иншоаллоҳ» дар корҳо ва таваккул ба Худо нишонаи имон ва одоб аст.

— Худо одил аст ва зулм намекунад; ҳар гирифторӣ ва озмоиш сабаби бедор шудан ва бозгашт ба сӯи Худост.

— Умедворӣ ба раҳмати Худо ва рӯ овардан ба Ӯ дар ҳамаи ҳолатҳо роҳи наҷот ва беҳбудӣ аст.

— Ин оят моро ба некӣ, саховат ва риояи фармони Худо тарғиб мекунад ва дилҳоро ба ислом ва Қуръон гарм месозад.