Аль-Калам сүрәсе — Аять 29

Сүзләр аңлатмасы:

• سُبْحَانَ رَبِّنَا — "Раббыбыз пакь", ягъни Аллаһны һәр кимчелектән, гаделсезлектән һәм золымнан арый дип игълан итү.
• ظَالِمِينَ — "залимнәр", үз-үзләренә һәм башкаларга золым итүчеләр, хаксызлык кылучылар.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә бакча хуҗаларының үз хаталарын танып, тәүбә итүләре турында сөйләнелә. Алар бакчаларының янган, һәлак булган хәлен күргәч, башта аны танымыйлар һәм "без юлны ялгыштык" диләр. Ләкин аның үз бакчалары икәнен аңлагач, "юк, без аның яхшылыгыннан мәхрүм ителдек" диләр. Аларның иң акыллысы аларга әйткән иде: "Әйә мин сезгә "иншә Аллаһ" дип әйтергә кирәк димәдемме?" Хәзер, аңнарына килеп, алар әйтәләр: "Раббыбыз пакь — Ул безгә бу бәлане җибәреп золым итмәде. Киресенчә, без үзебез залимнәр булдык, чөнки без Аллаһ ихтыярына таянмадык, "иншә Аллаһ" димәдек, һәм мескеннәргә ярдәм итүдән баш тартырга ниятләдек." Алар үзләренең хаталарын һәм гөнаһларын танып, Аллаһның гаделлеген раслыйлар. Бу — чын тәүбәнең билгесе: кеше үз хатасын башкаларга яки язмышка түгел, ә үзенә карый.

Гыйбрәтләр:

1. Бәла-каза килгәндә, кеше башта үзен акларга тырыша, ләкин акыллы кеше Аллаһның гаделлеген таный һәм үз гөнаһында гаеп таба.
2. "Иншә Аллаһ" дип әйтү — Аллаһ ихтыярына буйсынуның билгесе, һәм бу сүзне ташлау — тәкәбберлеккә китерә.
3. Мескеннәргә ярдәм итү — бөек изгелек, ә аларны мәхрүм итү — Аллаһның ачуына сәбәп була.
4. Тәүбә ишеге һәркемгә ачык: гөнаһ эшләгән кеше өметен өзмәсен, Аллаһ тәүбә итүчеләрне гафу итә.
5. Бу дөньядагы җәза — урынлы, ләкин ахирәт ґәзабы күпкә авыррак, шуңа күрә һәркем Аллаһның боерыкларын үтәргә тырышырга тиеш.