Аль-Калам сүресі — Аят 45

1. Сөздердің мағынасы:

• وَأُمْلِي لَهُمْ — оларға мұрсат беру, яғни өмірлерін ұзартып, уақыт беру.
• كَيْدِي — Менің айла-тәсілім, жоспарым. Бұл жерде Аллаһтың оларға берген игіліктері мен мұрсаты «айла» деп аталған, себебі сыртқы түрі жақсылық болғанымен, ақырында олардың құрыуына әкеледі.
• مَتِينٌ — берік, мықты, мызғымайтын.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала Пайғамбарына (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) бұл Құранды өтірік деп санағандарды Өзіне қалдыруды бұйырады. Олардың жазасын беру де, кек қайтару да тек Аллаһтың үстінде. Аллаһ оларға байлық, бала-шаға және түрлі нығметтерді береді, өмірлерін ұзартып, мұрсат береді. Бірақ бұл — оларға деген қамқорлық емес, керісінше, байқамайтын жерден біртіндеп құрдымға тарту. Олар осы нығметтерді өздерінің жақсылығы деп ойлайды, ал шын мәнінде бұл — олардың күнәсін арттырып, азабын күшейтетін себеп. Аллаһ оларға уақыт беріп, тәубеге келуіне мүмкіндік жасағандай көрінеді, алайда олар бұны пайдаланбай, күнәларында табанды бола береді. Сонда Аллаһтың оларға қарсы жоспары — яғни оларды біртіндеп азапқа жетелеуі — өте мықты әрі берік. Олар Аллаһтан қашып құтыла алмайды, Оның азабынан ешқашан құтылмайды.

1. Аяттан алынатын пайдалы қағидалар:

• Аллаһ Тағала күнәһарларға да нығмет беріп, мұрсат береді. Бірақ бұл — олардың жақсылығы емес, сынақ пен біртіндеп азапқа тарту болуы мүмкін. Сондықтан адам басына келген игілікті тек жақсылық деп ойламай, оның сынақ та болуы мүмкін екенін ұғуы керек.
• Аллаһтың жоспары мен айласы өте мықты. Ешкім Одан қашып құтыла алмайды. Бұл — әділеттілік пен құдіреттіліктің көрінісі.
• Адамға берілген әрбір мұрсат — тәубеге келу, жақсылыққа бет бұру мүмкіндігі. Уақытты пайдаланып, Аллаһқа қайту — нағыз парасаттылық.
• Құран — Аллаһтың сөзі, оны өтірік деп санаудан сақ болу керек. Ол — адамзатқа тура жол көрсетуші нұр.
• Аллаһтың берген нығметтеріне шүкір ету, оларды Оның разылығы үшін пайдалану — иманның белгісі. Ал нығметті күнәға пайдалану — ақымақтық пен қасіретке әкелетін жол.