Аль-Калам сүрөсү — Аят 47

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• أَمْ (ам): «же» деген маанидеги байламта; бул жерде мурунку сүйлөмгө карама-каршы суроо коюу үчүн келет.
• الْغَيْبُ (ал-гайб): «кайып», «жашыруун нерсе» — адамдардын сезими жетпеген, билинбеген нерселер, келечекте боло турган окуялар.
• يَكْتُبُونَ (яктубун): «жазышат» — бул жерде «өздөрүнүн ою боюнча чечим чыгарышат», «өздөрүнө ыңгайлуу нерсени жазып алышат» деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, пайгамбар, сен бул каапырларга Аллахтын аяттарын жеткирүү үчүн алардан кандайдыр бир дүйнөлүк акы, сыйлык сурадың беле? Эгер сен алардан акы сураган болсоң, алар ошол төлөмдүн астында оор жүк көтөргөндөй кыйналып, акыйкаттан баш тартышат эле. Жок, сен алардан эч нерсе сураган жоксуң. Анан эмне үчүн алар сенден жүз бурушат?

Же болбосо, аларда кайып илими барбы? Алар көмүскө дүйнөнүн сырларын билип, ага таянып, өздөрүнүн ою боюнча өкүм чыгарып, «биз акыйкаттабыз, биздин жол туура» деп жазып алышабы? Эгер аларда кайып илими болбосо, анда кайсы негизде өздөрүнүн туура экенин жана ыймандуулардан жогору экенин ырасташат? Чынында, аларда кайып илими жок. Алар кайып тууралуу эч нерсе билишпейт. Алар өздөрүнүн жалган ойлоруна, куру бекер үмүттөрүнө гана таянышат. Алардын колунда эч кандай далил жок, алар текке гана өздөрүнө ыңгайлуу нерселерди ойлоп таап, ошону менен Аллахтын алдында өздөрүн актап алышат деп ойлошот. Бирок бул алардын адашуусунан жана текебердигинен улам келип чыккан куру бекер сүйлөө гана.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Акыйкатты издөө — ар бир адамдын милдети. Бул аят бизди өз оюбузга эмес, Аллахтын ачык аяттарына жана пайгамбардын окутуусуна таянууга чакырат. Кайып тууралуу билим Аллахка гана таандык экенин түшүнүү — ыймандын негизи.
• Ыймандуулардын жолу — далилге негизделген жол. Ислам дини адамды ой жүгүртүүгө, акылды иштетүүгө, чындыкты далилдер аркылуу табууга үндөйт. Куру бекер ойлорго, жалган үмүттөргө ээрчүү эмес.
• Пайгамбардын (с.а.в.) акы сурабаганы — анын чынчылдыгынын далили. Ал адамдарга Аллахтын сөзүн жеткирүү үчүн эч кандай дүйнөлүк пайда көздөгөн эмес. Бул анын пайгамбарлыгынын чындыгын жана анын адамдарга болгон мээримин көрсөтөт.
• Куран — акыйкаттын булагы. Куранда айтылгандардын баары чындык. Ал бизди туура жолго баштайт, жашообуздун ар бир тармагында жетекчилик кылат. Куранды окуп, ага ылайык жашоо — бакыттын жана ийгиликтин ачкычы.
• Ислам — жеңилдик жана ачык-айкындык дини. Аллах бизден кайып нерселерди билүүнү талап кылбайт, тескерисинче, бизге ачык-айкын аяттарын түшүрүп, жеңилдик кылды. Бул — Аллахтын чексиз мээриминин белгиси.