اعراف سۈرىسى — ئايەت 127

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• الْمَلَأُ: قەۋمنىڭ ئەڭ ئەھمىيەتلىك، ئەڭ نوپۇزلۇق كىشىلىرى، يەنى ئاقساقاللار ۋە چوڭلار.
• أَتَذَرُ: تاشلاپ قويىسەنمۇ؟ قويۇپ بېرەمسەن؟ دېگەن مەنىدە.
• يُفْسِدُوا: بۇزغۇنچىلىق قىلىش، قالايمىقانچىلىق تارقىتىش.
• وَيَذَرَكَ وَآلِهَتَكَ: سېنى ۋە ئىلاھلىرىڭنى تەرك ئەتسە، يەنى ساڭا ۋە سەن ئىبادەت قىلىۋاتقان بۇتلىرىڭغا چوقۇنمىسا.
• سَنُقَتِّلُ: ئۆلتۈرىمىز، قىرغىن قىلىمىز.
• نَسْتَحْيِي: تىرىك قالدۇرىمىز، ھايات قالدۇرىمىز.
• قَاهِرُونَ: غالىپ، زوراۋانلىق بىلەن بويسۇندۇرغۇچى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

پىرئەۋننىڭ قەۋمىنىڭ چوڭلىرى ۋە ئاقساقاللىرى پىرئەۋنگە ئايتىدى: «مۇسا ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنى قويۇپ بېرەمسەن؟ ئۇلار زېمىندا بۇزغۇنچىلىق قىلىپ، كىشىلەرنى سېنىڭ دىنىڭدىن چىقىرىپ، پەقەت بىر ئاللاھقا ئىبادەت قىلىشقا چاقىرىدۇ. ئۇلار سېنى ۋە سېنىڭ ئىلاھلىرىڭنى تەرك ئەتسە، سەن ئۇلارغا ھېچ نەرسە قىلالمايسەنمۇ؟» دېدى.

پىرئەۋن جاۋاب بېرىپ ئايتى: «بىز ئۇلارنىڭ ئوغۇل بالىلىرىنى ئۆلتۈرىمىز، ئاياللىرىنى ۋە قىزلىرىنى تىرىك قالدۇرۇپ خىزمەتكە سالىمىز. بىز ئۇلارنىڭ ئۈستىدە غالىپ، ھەممىسى بىزنىڭ ھۆكۈمرانلىقىمىز ئاستىدا مەغلۇپ بولىدۇ.»

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقەت ۋە ئىمان يولىغا چاققان كىشىلەر ھەمىشە زوراۋانلىق ۋە زۇلۇمغا دۇچ كېلىدۇ. پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ ئەتراپىدىكىلەر مۇسانىڭ (ئەلەيھىسسالام) ئاللاھقا چاقىرىشىنى «بۇزغۇنچىلىق» دەپ ئاتىدى. ئەمەلىيەتتە، ھەقىقىي بۇزغۇنچىلىق ئۇلارنىڭ ئۆزى ئىدى — ئۇلار كىشىلەرنى ئاللاھنى قويۇپ بۇتلارغا چوقۇندۇرۇپ، زۇلۇم ۋە ئىستىبداد بىلەن ھۆكۈمرانلىق قىلاتتى.

پىرئەۋننىڭ «ئوغۇل بالىلىرىنى ئۆلتۈرۈپ، ئاياللىرىنى تىرىك قالدۇرۇش» دىگەن قارارى ئۇنىڭ قەھرى ۋە زوراۋانلىقىنىڭ يەنە بىر ئىپادىسى ئىدى. ئۇ بۇنىڭ بىلەن بەنى ئىسرائىلنى ئاجىزلاشتۇرۇپ، ئۇلارنىڭ سانىنى ئازايتىپ، ئۇلارنى ھەر ۋاقىت بويسۇندۇرۇپ تۇرماقچى بولدى. ئەمما ئاللاھنىڭ ئىرادىسى ئۇنىڭدىن ئۈستۈن ئىدى — ئاللاھ مۇسانى قوغداپ، بەنى ئىسرائىلنى قۇتقۇزۇپ چىقتى.

بۇ ئايەتتىن ئىبرەت ئالىمىز: زۇلۇم ۋە زوراۋانلىق قانچىلىك كۈچلۈك بولسىمۇ، ئاخىرىدا ھەقىقەت ۋە ئىمان غەلىبە قىلىدۇ. ئاللاھ تائالا مۇئمىنلەرنى قوغدايدۇ ۋە ئۇلارغا ياردەم بېرىدۇ. شۇڭا بىز ھەر قانداق قىيىنچىلىق ۋە زۇلۇمغا دۇچ كەلگەندە، ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلىپ، سەۋر قىلىشىمىز ۋە ئىمانىمىزنى مۇستەھكەم تۇتۇشىمىز كېرەك. ئاللاھ ھەر قانداق زوراۋاننىڭ ئۈستىدىن غالىپ كېلىدىغان قۇدرەتكە ئىگە.