سوره اعراف — آیه 129

معانی کلمات:

• أُوذِينَا: آزار و اذیت شدیم، رنج و بلا دیدیم.
• يَسْتَخْلِفَكُمْ: شما را جانشین (در زمین) قرار دهد، به شما جایگاه و قدرت دهد.
• فَيَنظُرَ: پس بنگردد و ببیند (یعنی آزمایش کند).

تفسیر آیه:

قوم موسی (علیهالسلام) -از بنیاسرائیل- به پیامبر خود گفتند: ای موسی! ما پیش از آنکه تو به رسالت بیایی، به دست فرعون و قومش آزار و شکنجه شدیم؛ پسرانمان را سر میبریدند و زنانمان را زنده نگه میداشتند و به بردگی میکشیدند. و پس از آنکه تو آمدی و پیام حق را آوردی، باز هم این آزارها بر ما ادامه یافت و عذاب و سختی ما بیشتر شد. گویی آمدن تو نه تنها گشایشی برای ما نیاورد، بلکه بر بلاهای ما افزوده شد.

موسی (علیهالسلام) در پاسخ به آنان، نه از سر ناامیدی، بلکه با امیدواری و بشارت فرمود: امید است که پروردگار شما دشمن شما (فرعون و قومش) را هلاک کند و شما را در زمین (سرزمین مصر) جانشین و وارث آنان گرداند. سپس بنگرد که شما پس از این پیروزی و قدرت، چگونه عمل میکنید؛ آیا شکرگزار خواهید بود و راه طاعت و بندگی را پیش میگیرید، یا کفران نعمت کرده و به نافرمانی و گناه روی میآورید؟ و همانا خداوند این وعده را تحقق بخشید و فرعون را غرق کرد و بنیاسرائیل را در زمین جای داد، اما آنان پس از نجات، به گوسالهپرستی روی آوردند و ناسپاسی کردند.

فواید و درسهای آیه:

• صبر در برابر سختیها: مؤمن باید در برابر آزار و اذیتها شکیبا باشد و بداند که هر سختی با آسانی همراه است و فرج الهی نزدیک است.
• امید به وعده خداوند: هیچگاه از رحمت و وعده خدا ناامید نشوید؛ حتی در تاریکترین لحظات، پیروزی از آنِ اهل ایمان است.
• آزمایش پس از نعمت: خداوند بندگان را نه تنها در سختی، بلکه پس از پیروزی و قدرت نیز آزمایش میکند تا ببیند شکرگزارند یا ناسپاس. پس هر نعمتی مسئولیتآور است.
• عاقبت ظالمان: سنت الهی بر این است که ظالمان و ستمگران نابود شوند و مستضعفان وارث زمین گردند، به شرط آنکه ایمان و تقوا پیشه کنند.
• هشدار به امتهای نجات یافته: نجات از ظلم و رسیدن به قدرت، پایان راه نیست؛ بلکه آغاز امتحانی بزرگتر است. باید مراقب بود که پس از پیروزی، دچار غفلت و گناه نشویم، چنانکه بنیاسرائیل پس از نجات، به گوسالهپرستی افتادند.