Аль-Араф сүрөсү — Аят 146

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• سَأَصْرِفُ — «Мен бурамын, алыстатамын» деген мааниде. Бул жерде Аллах Таала аяттарын түшүнүүдөн жана алардан насаат алуудан тосуу, буруу маанисинде келет.
• آيَاتِيَ — «Менин аяттарым, белгилерим, далилдерим». Аллахтын кудуретин, бирдигин жана шариятын көрсөткөн белгилерди жана аяттарды билдирет.
• يَتَكَبَّرُونَ — «Тебетенишет, өздөрүн чоң кармашат». Башкаларга жана акыйкатка каршы текеберлик кылуу.
• بِغَيْرِ الْحَقِّ — «Акыйкатсыз, туура эмес негизде». Башкача айтканда, алардын текеберлиги эч кандай акыйкаттуу себепке таянбайт.
• سَبِيلَ الرُّشْدِ — «Туура жол, акыйкат жолу». Аллахтын ыраазылыгына алып барган жол.
• سَبِيلَ الْغَيِّ — «Адашуу жолу, азапка алып барган жол». Күнөө жана каапырлык жолу.
• كَذَّبُوا — «Жалганга чыгарышты, четке кагышты».
• غَافِلِينَ — «Кайдыгер болушту, көңүл бурбай кетишти».

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта өзүнүн аяттарын, белгилерин жана далилдерин түшүнүүдөн жана алардан насаат алуудан жер бетинде акыйкатсыз текеберлик кылган адамдарды тосуп, буруп коюшун билдирет. Мындай адамдар өздөрүн башкалардан жогору кармап, акыйкатка моюн сунуудан баш тартышат. Натыйжада Аллах алардын жүрөктөрүнөн түшүнүү жөндөмүн алып, аларды адашууга таштайт.

Аларга кандай гана ачык-айкын белги-далил көрсөтүлбөсүн, алар ага ишенишпейт. Себеби алардын жүрөктөрү текеберлик жана өжөрлүк менен капталган. Эгер аларга акыйкат жолу, б.а. Аллахтын ыраазылыгына алып барган туура жол көрсөтүлсө, алар аны жол кылып алышпайт жана андан жүз бурушат. Ал эми адашуу жолун, б.а. каапырлык жана күнөө жолун көрүшсө, алар аны өздөрүнө жол кылып алышат. Бул алардын акыйкаттан атайылап жүз буруп, ага каршы чыккандыктарынан улам болот.

Алардын мындай абалга түшүшүнүн себеби — алар Аллахтын аяттарын жалганга чыгарышты жана аларга көңүл бурбай, кайдыгер мамиле кылышты. Алар аяттарды ой жүгүртүп, терең түшүнүүнүн ордуна, алардан жүз буруп, этибарга албай кетишти. Ошондуктан Аллах аларды акыйкатты түшүнүүдөн тосуп, адашууга таштады. Бул — алардын өз колдору менен кылган иштеринин табигый жыйынтыгы.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Текеберлик — акыйкаттан тосулуунун себеби. Ким өзүн чоң кармап, акыйкатка моюн сунбаса, Аллах анын жүрөгүнөн түшүнүү жөндөмүн алат. Бул — эскертүү.
• Аллахтын аяттарына көңүл буруу зарыл. Аяттарды окуп, алар жөнүндө ой жүгүртүү — ыймандын жана туура жолдун негизи. Кайдыгерлик жана этибарсыздык адамды адашууга алып барат.
• Туура жолду тандоо — адамдын өз колунда. Аллах ар бир адамга акыйкатты көрсөтүп, туура жолду ачык кылган. Ким туура жолду кааласа, Аллах ага жардам берет; ким адашууну кааласа, өзүнө зыян кылат.
• Ыймандуу болуу — чоң жакшылык. Бул аят бизди текеберликтен сактанып, акыйкатка моюн сунууга, Аллахтын аяттарын терең түшүнүп, аларга ыйман келтирүүгө чакырат. Ыймандуу адам ар дайым акыйкатты издеп, туура жолду тандоого умтулат.
• Ислам — туура жол. Бул аят Исламдын акыйкат жол экенин, ал эми текеберлик жана өжөрлүк адамды адашууга алып барарын көрсөтөт. Ошондуктан ар бирибиз текеберликтен алыс болуп, Аллахтын аяттарына кулак салып, туура жолду карманышыбыз керек.