Аль-Араф сүресі — Аят 146

1. Сөздердің мағынасы:

• سَأَصْرِفُ — «Бұрамын, айналдырамын, көңілдерін бұзамын» деген мағынада. Яғни, Алла Тағала оларды аяттарын түсінуден, олардан ғибрат алудан бұрады.
• آيَاتِيَ — «Менің аяттарым, белгілерім, дәлелдерім». Бұл жерде Құран аяттары мен әлемдегі Алланың құдіретін көрсететін белгілер.
• يَتَكَبَّرُونَ — «Тәкаппарлық танытады, өздерін жоғары санайды».
• بِغَيْرِ الْحَقِّ — «Хақсыз, негізсіз». Яғни, олардың тәкаппарлығы ешбір шынайы себепке негізделмеген.
• سَبِيلَ الرُّشْدِ — «Тура жол, бақыт пен игілікке апарар жол».
• سَبِيلَ الْغَيِّ — «Адасудың, бұзылудың жолы».
• غَافِلِينَ — «Ғапыл болғандар, немқұрайлы қарағандар, ойланбағандар».

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала бұл аятта өзінің әділ үкімін білдіреді: жер бетінде хақсыз тәкаппарлық танытқан, өздерін басқалардан жоғары санаған адамдарды Алла өзінің аяттарын түсінуден, олардан ғибрат алудан айналдырады. Олар Құранның аяттарын да, әлемдегі Алланың құдіретін көрсететін белгілерді де дұрыс қабылдамайды, олардың жүректері шындыққа жабық болады.

Бұл адамдар қандай аят, қандай дәлел көрсе де, оған сенбейді. Себебі олардың жүректері тәкаппарлықпен, қарсылықпен және өздерін жоғары санаумен толы. Егер оларға тура жол, яғни Алланың разылығына апарар жол көрсетілсе, олар оны ұстанбайды, оған қызықпайды. Ал егер оларға адасудың, бұзылудың жолы көрсетілсе, олар дәл соны өздеріне жол етіп алады. Мұның бәрі олардың Алланың аяттарын өтірікке шығарғанының және олардан ғапыл болғанының, яғни олар туралы ойланбай, немқұрайлы қарағанының салдары.

Бұл аят Алланың әділдігін көрсетеді: кімде-кім өз еркімен тәкаппарлықты таңдап, шындыққа мойынсұнбаса, Алла оны тура жолдан айналдырады. Бұл — олардың өз істерінің табиғи салдары.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Тәкаппарлық — шындыққа кедергі. Кім өзін басқалардан жоғары санап, хақсыз тәкаппарлық танытса, ол Алланың аяттарын түсінуден айырылады. Сондықтан әрбір мұсылман кішіпейіл болуға, шындықты қабылдауға дайын болуға тиіс.
• Алланың аяттарын түсіну — үлкен нығмет. Құранды оқып, ойланып, ғибрат алу — Алланың берген ерекше сыйы. Бұл нығметті бағалайық, аяттарға немқұрайлы қарамайық.
• Тура жолды таңдау — бақыттың кілті. Адамға тура жол көрсетілгенде, оны ұстану — нағыз парасаттылық. Ал адасу жолына еру — ақымақтық пен зиянның басы.
• Жүректі ашық ұстау. Ислам — шындыққа ашық, ойлануға шақыратын дін. Құран адамды ойлануға, ғибрат алуға, жақсылыққа ұмтылуға бастайды. Сондықтан жүрегімізді шындыққа ашық етіп, Алланың аяттарынан ғибрат алайық.
• Алланың әділдігі. Алла ешкімге зұлымдық қылмайды. Кім өзі тәкаппарлықпен шындықтан бас тартса, ол өз ісінің салдарын көреді. Бұл — Алланың әділ үкімі.

Бұл аят бізге кішіпейілділікке, шындыққа ашық болуға, Құран аяттарынан ғибрат алуға және тура жолды ұстануға шақырады. Ислам — адамды бақытқа, тура жолға бастайтын нұрлы дін. Осы діннің қадірін біліп, Алланың аяттарына мойынсұнайық.