اعراف سۈرىسى — ئايەت 154

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• سَكَتَ: تىنچلاندى، باسىلدى، يوقالدى.
• الْغَضَبُ: ئاچچىقلىنىش، غەزەپ.
• الْأَلْوَاحَ: تاختاي تەختىلەر (تەۋرات يېزىلغان تاختايلار).
• نُسْخَتِهَا: ئۇنىڭغا كۆچۈرۈلگەن يازما مەزمۇنى، يەنى ئۇنىڭدا يېزىلغان نەرسىلەر.
• هُدًى: ھىدايەت، توغرا يول كۆرسىتىش.
• رَحْمَةٌ: رەھمەت، مېھرىبانلىق.
• يَرْهَبُونَ: قورقىدۇ، ھەيۋە قىلىدۇ.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

مۇسا ئەلەيھىسسالام قەۋمىنىڭ بۇزاقىلىق قىلىپ بۇزاغا چوقۇنغانلىقىنى كۆرگەندە قاتتىق ئاچچىقلىنىپ، قولىدىكى تەۋرات يېزىلغان تاختايلارنى يەرگە تاشلىۋەتكەن ئىدى. ئۇنىڭ ئاچچىقى قايتقاندىن كېيىن، يەنى قېرىندىشى ھارۇننىڭ ئەيىبسىزلىكىنى بايان قىلىشى ۋە ئۇنىڭ ئەھۋالىنى چۈشەندۈرۈشى بىلەن ئاچچىقى باسىلغاندىن كېيىن، ئۇ تاشلىۋەتكەن تاختايلارنى قايتا ئېلىپ، ئۇنىڭدىكى ئاللاھنىڭ ئەھكاملارغا ئەمەل قىلدى.

بۇ تاختايلاردا ئىنسانلارنى گۇمراھلىقتىن قۇتۇلدۇرۇپ توغرا يولغا يېتەكلەيدىغان ھىدايەت ۋە ئازابتىن ساقلايدىغان رەھمەت بار ئىدى. لېكىن بۇ ھىدايەت ۋە رەھمەت پەقەت پەرۋەردىگارىدىن ھەقىقىي قورقىدىغان، ئۇنىڭ ئازابىدىن ھەيۋە قىلىدىغان كىشىلەر ئۈچۈن بولۇپ، ئۇلار بۇ تاختايلاردىكى ئەھكاملاردىن مەنپەئەتلىنىدۇ.

3) دەۋەت ۋە ئىبرەت:

ئەي مۇئمىن قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھ تائالا ھىدايەت ۋە رەھمەتنى ئۆزىدىن ھەقىقىي قورقىدىغان، ئۇنىڭ ئەمرىگە بويسۇنىدىغان بەندىلىرىگە ئاتا قىلىدۇ. ئاچچىقلىنىش ۋە غەزەپ ھەر ئىنساندا بولىدۇ، ئەمما ھەقىقىي مۇئمىن ئاچچىقى كەلگەندە ئۆزىنى تۇتۇۋالىدۇ، ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىگە ھۆرمەت قىلىدۇ. كېلىڭلار، بىز ھەمىشە ئاللاھتىن قورقۇپ، ئۇنىڭ ھىدايىتىگە ئەمەل قىلىپ، رەھمىتىگە ئېرىشىش ئۈچۈن تىرىشايلى. ئاللاھ بىزنى ھىدايەت قىلغان يولدا مۇستەھكەم قىلسۇن!