A'rof surasi — Oyat 193

Kalimalarning ma'nolari:

• تَدْعُوهُمْ: ularni chaqirsangiz, da'vat qilsangiz.
• الْهُدَى: to'g'ri yo'l, Islom dini.
• لَا يَتَّبِعُونَكُمْ: sizga ergashmaydilar, sizning da'vatingizni qabul qilmaydilar.
• سَوَاءٌ: barobar, teng.
• صَامِتُونَ: jim turuvchilar, sukut saqlovchilar.

Tafsir:

Ey mushriklar! Sizlar Allohdan o'zga ibodat qilayotgan bu butlar — sanamlar — sizlarni to'g'ri yo'lga, Islom diniga chaqirsangiz, ular sizlarning da'vatingizni eshitmaydilar hamda sizlarga ergashmaydilar. Chunki ular butunlay jonsiz narsalardir; na eshitadilar, na ko'radilar, na gapiradilar, na aql-idrokka ega bo'ladilar. Shuning uchun ham ularni hidoyatga da'vat qilishingiz yoki jim turishingiz — ularning oldida barobardir. Ular na sizning chaqirishingizga javob bera oladilar, na sizning sukutingizdan foyda oladilar. Bu butlar o'zlari ham hidoyat topa olmaydilar, boshqalarni ham hidoyat qila olmaydilar. Demak, ularni iloh deb bilish butunlay xato va behuda ishdir.

Foydalar:

Ushbu oyatdan olinadigan saboqlar shundan iboratki, inson o'z ehtiyojlarini faqatgina eshituvchi, ko'ruvchi va qudratli bo'lgan Allohdan so'rashi lozim. Jonsiz narsalarga iltijo qilish, ularni chaqirish yoki ulardan yordam kutish — mutlaqo befoyda ishdir. Bu oyat mo'minlarga o'z e'tiqodlarining haqiqiyligini va tavhid (yakkaxudolik) aqidasining to'g'riligini yana bir bor tasdiqlaydi. Shuningdek, inson aqlini ishlatib, yaratilgan narsalarga emas, balki Yaratganga ibodat qilishi kerakligini o'rgatadi. Alloh taolo esa har doim bandalarining duolarini eshitadi va ularga javob beradi. Bu esa mo'min qalbini Allohga bog'lab, Unga bo'lgan ishonchini mustahkamlaydi.