Сураи Аль-Араф — Оят 195

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• أَرْجُلٌ: ҷамъи «риҷл» — пойҳо.
• يَبْطِشُونَ: бо қувват ва шиддат мегиранд, яъне дастҳое, ки бо онҳо корҳоро иҷро кунанд.
• كِيدُونِ: макру ҳила кунед бар зидди ман, яъне ҳар гуна зарару бадӣ ба ман расонед.
• فَلَا تُنظِرُونِ: пас маро мӯҳлат надиҳед ва дер накунед.

1. Тафсири оят:

Худованд дар ин оят бутпарастонро сарзаниш мекунад ва ақли онҳоро ба ҳайрат меорад. Мефармояд: оё ин бутҳое, ки шумо онҳоро ба ҷои Худо парастиш мекунед, пойҳое доранд, ки бо онҳо роҳ раванд ва дар корҳои шумо кӯшиш кунанд? Ё дастҳое доранд, ки бо онҳо барои шумо фоидае оваранд ё зарареро аз шумо дур кунанд? Ё чашмҳое доранд, ки бо онҳо бубинанд ва он чиро, ки шумо намебинед, ба шумо хабар диҳанд? Ё гӯшҳое доранд, ки бо онҳо бишнаванд ва он чиро, ки шумо намешунавед, ба шумо бирасонанд?

Ҳамин тавр, вақте ки ин бутҳо аз ҳамаи ин узвҳо ва қобилиятҳо холӣ ҳастанд ва наметавонанд на фоидае расонанд ва на зарареро дур кунанд, пас чаро шумо онҳоро парастиш мекунед ва ба онҳо умед мебандед? Ин нишонаи камоли ҷаҳолат ва гумроҳии онҳост.

Сипас Худованд ба Паёмбари худ (с) мефармояд: бигӯ ба ин мушрикон: шумо ва он бутҳое, ки ба Худо шарик гардонидаед, ҳамаро бихонед ва ҳар макру ҳилае, ки метавонед, ба кор баред, то ба ман зараре расонед ва маро ба ҳалокат расонед, ва ҳеҷ мӯҳлат ва фурсате ба ман надиҳед. Зеро ман ба ҳифзу нигаҳбонии Худои ягона такя мекунам ва аз шумо ва бутҳои шумо ҳеҷ боке надорам. Ин оят нишон медиҳад, ки Паёмбар (с) бо итминони комил ба қудрати Худованд ба душманон эълон мекунад, ки онҳо ҳаргиз наметавонанд ба ӯ зараре расонанд, магар он ки Худо ирода кунад.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят ба даст меоянд:

• Ин оят инсонро ба андеша водор мекунад, ки танҳо Худои ягона сазовори парастиш аст, зеро Ӯст, ки мешунавад, мебинад, даст дорад ба ҳар кор ва пой дорад ба ҳар роҳ — тамоми сифатҳои камол аз они Ӯст.
• Бутҳо ва ҳар чизи дигаре, ки ба ҷои Худо парастиш мешавад, оҷиз ва нотавонанд ва наметавонанд ҳеҷ фоидае расонанд ё зарареро дур кунанд.
• Ин оят ба мо меомӯзад, ки бояд танҳо ба Худованд такя кунем ва аз Ӯ мадад бихоҳем, на аз махлуқоти оҷиз.
• Паёмбар (с) бо итминони комил ба Худо ба душманон эълон мекунад, ки ҳеҷ кас наметавонад ба ӯ зараре расонад, магар бо иродаи Худо — ин дарси бузурги таваккул ва эътимод ба Худованд аст.
• Ин оят моро ба тафаккур дар бораи неъматҳои Худо — чашм, гӯш, даст, пой — водор мекунад, то қадрдонӣ кунем ва онҳоро дар роҳи некӣ ба кор барем.
• Ислом даъват мекунад ба парастиши Худои ягона, ки ҳамаи сифатҳои камолро дорад ва ба ҳеҷ кас ниёз надорад, ва ин оят яке аз далелҳои равшани ягонагии Худованд аст.