Аль-Араф сүрөсү — Аят 199

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• الْعَفْوَ (аль-афу): Кечиримдүүлүк, жеңилдик, адамдардын табиятына оор болгон нерселерди талап кылбоо, алардан кыйынчылыктуу нерселерди сурабай, жеңилдик берүү.
• الْعُرْفِ (аль-урф): Акыл жана шарият жакшы деп тапкан бардык жакшы сөздөр жана жакшы иштер, маъруф.
• الْجَاهِلِينَ (аль-жахилин): Билимсиз, акылсыз, орой мамиле кылган адамдар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, пайгамбар, жана сенин үммөтүң! Адамдардан алардын табиятына жеңил болгон нерселерди кабыл ал, аларга оор болгон нерселерди талап кылба. Эгерде сен алардан алардын жаратылышы көтөрө албаган нерселерди талап кылсаң, алар сенден алыстап кетишет. Адамдардын жакшы адеп-ахлагын жана жакшы иштерин кабыл кыл, кемчиликтерин кечир.

Андан соң адамдарга бардык жакшы сөздөрдү жана жакшы иштерди буйур. Акыл жана шарият жакшы деп тапкан бардык нерселерге чакыр. Бул адамдарды жакшылыкка жетелейт жана коомду оңдойт.

Эң акырында, билимсиз жана акылсыз адамдарга көңүл бурба, алар менен талашпа. Сени ачууландырган адамга сен ачууланба, сени кемсинткен адамды сен кемсинтпе, сага жамандык кылган адамга сен жамандык кылба. Алардын орой мамилесине орой мамиле менен жооп бербе, тескерисинче, кечиримдүүлүк жана акылмандык менен мамиле кыл.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар:

• Ислам дини жеңилдик жана кечиримдүүлүк дини экенин көрсөтөт. Ал адамдарды кыйынчылыкка салбайт, тескерисинче, алардын абалын эске алат.
• Мусулман адам жакшылыкка чакырып, жакшы сөздөрдү айтып, жакшы иштерди кылышы керек. Бул коомдо тынчтык жана ынтымак орнотот.
• Билимсиз жана акылсыз адамдар менен талашпоо, аларга кечиримдүүлүк менен мамиле кылуу — бул чыныгы күчтүүлүк жана акылмандыктын белгиси.
• Бул аят аркылуу Ислам дининин адамгерчиликке, кечиримдүүлүккө жана жакшылыкка чакырганын көрөбүз. Бул дин адамдарды жакшылыкка жетелейт жана алардын жашоосун жеңилдетет.
• Ар бир мусулман бул аятты өз жашоосунда колдонсо, коомдо сүйүү, урмат жана ынтымак орнойт. Бул Исламдын сулуулугун жана анын адамдарга болгон мээримин көрсөтөт.