اعراف سۈرىسى — ئايەت 199

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «ئەلئەفۋ»: كەڭ قورساقلىق، ئاسانلىق، كىشىلەرنىڭ قىلغان خاتالىقلىرىنى كەچۈرۈش ۋە ئۇلارغا قىيىنچىلىق ئېلىپ كەلمەيدىغان ئىشلارنى تەلەپ قىلىش.
• «ئەلئۇرف»: ئەقىل ۋە شەرىئەت ياخشى دەپ بېكىتكەن ھەر قانداق گۈزەل سۆز ۋە ياخشى ئەمەل، يەنى مەئرۇف.
• «ئەلجاھىلىن»: نادانلىق قىلغۇچىلار، ئەقىلسىزلار، يەنى ئۆزلىرىنى بىلىمسىزلىككە سالغان كىشىلەر.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر ۋە ئى مۇئمىنلەر! كىشىلەرنىڭ ئەخلاقى ۋە ئەمەللىرىدىن ئاسان بولغىنىنى، يەنى ئۇلارنىڭ تەبىئىي ھالدا قىلالايدىغىنىنى قوبۇل قىلىڭلار. ئۇلارغا ئېغىر يۈك ئارتىپ، قىيىنچىلىق تەلەپ قىلىپ، ئۇلارنى دىندىن يىراقلاشتۇرۇۋەتمەڭلار. چۈنكى ئادەملەرنى قىيىن ئىشلارغا مەجبۇرلاش ئۇلارنىڭ نەپرەتلىنىشىگە سەۋەب بولىدۇ. ھەر قانداق گۈزەل سۆز ۋە ياخشى ئەمەلگە بۇيرۇڭلار، ئەقىل ۋە شەرىئەت ياقتۇرىدىغان ھەر قانداق ياخشى ئىشقا تەرغىب قىلىڭلار. نادانلارغا، ئەقىلسىزلارغا ۋە سەپسەتىلەرگە قارشى تۇرۇش ۋە ئۇلار بىلەن تالاش-تارتىش قىلىشتىن يۈز ئۆرۈڭلار. ئۇلار سىلەرگە نادانلىق قىلسا، سىلەر ئۇلارغا نادانلىق قىلماڭلار؛ ئۇلار سىلەرنى مەھرۇم قىلسا، سىلەر ئۇلارنى مەھرۇم قىلماڭلار. بۇ ئايەت مۇئمىنلەرگە ئەڭ گۈزەل ئەخلاق ۋە ئەڭ ئالىي پەزىلەتلەرنى ئۆگىتىدۇ: كەڭ قورساقلىق، ياخشىلىققا بۇيرۇش ۋە نادانلارنىڭ سەپسەتىسىگە سەۋر قىلىش. بۇ ئايەتنى تۇتۇش ئارقىلىق جەمئىيەتتە ئىناقلىق، مېھرىبانلىق ۋە قېرىنداشلىق مۇناسىۋىتى ئورنىتىلىدۇ. ئاللاھ تائالا بىزنى بۇ ئايەتنىڭ مەزمۇنىغا ئەمەل قىلغۇچىلاردىن قىلسۇن.