سوره اعراف — آيت 199

1) ڪلماتن جي معنيٰ:

• خُذِ الْعَفْوَ: معافي ۽ آسانيءَ وارو طريقو اختيار ڪر، يعني ماڻهن کان اهڙي شيءِ قبول ڪر جيڪا کين آسان لڳي ۽ سندن طبيعت کي قبول هجي.
• الْعُرْفِ: معروف، يعني هر اهڙي چڱي ڳالهه ۽ چڱو ڪم جنهن کي عقل ۽ شريعت چڱو سمجهي.
• أَعْرِضْ: منهن موڙ، توجه نه ڏي، نظرانداز ڪر.
• الْجَاهِلِينَ: بيوقوف ۽ نادان ماڻهو، جيڪي جهالت ۽ بيوقوفي تي هلن ٿا.

2) تفسير:

اي نبي! تون ۽ تنهنجي امت ماڻهن کان اهڙيون ڳالهيون ۽ عمل قبول ڪريو جيڪي کين آسان لڳن ۽ سندن طبيعت انهن کي قبول ڪري، ۽ انهن کي اهڙين ڳالهين جو بوجھ نه ڏيو جيڪي سندن طبيعت کي ڳرا لڳن، ڇاڪاڻ ته سختي ۽ تڪليف ماڻهن کي دين کان پري ڪري ٿي. ۽ ماڻهن کي هر چڱي ڳالهه ۽ هر چڱي ڪم جو حڪم ڏيو، جنهن کي عقل ۽ شريعت چڱو سمجهي. ۽ نادان ۽ بيوقوف ماڻهن سان جهڙپ ۽ تڪرار نه ڪريو، پر انهن کان منهن موڙي انهن جي بيوقوفيءَ جو جواب بيوقوفيءَ سان نه ڏيو. جيڪو توهان کي تڪليف ڏئي، توهان ان کي تڪليف نه ڏيو، ۽ جيڪو توهان کي محروم ڪري، توهان ان کي محروم نه ڪريو.

3) فائدا ۽ سبق:

• هيءَ آيت مسلمانن کي سيکاريندي آهي ته دين ۾ آساني ۽ نرمي اختيار ڪجي، سختي ۽ تڪليف نه ڏجي، ڇاڪاڻ ته اسلام آسانيءَ وارو دين آهي.
• چڱين ڳالهين ۽ چڱن ڪمن جو حڪم ڏيڻ هر مسلمان جي ذميواري آهي، ۽ اهو ئي معروف ۾ امر ڪرڻ آهي.
• نادان ۽ بيوقوف ماڻهن سان جهڙپ نه ڪرڻ ۽ انهن کي معاف ڪرڻ ئي عقلمندي آهي، انهيءَ سان اسلام جي سهڻي شڪل سامهون ايندي آهي.
• هيءَ آيت اسان کي ٻڌائي ٿي ته اسلام ۾ برداشت، رواداري ۽ معافيءَ جي وڏي اهميت آهي، ۽ اهي ئي خوبيون ماڻهن کي اسلام ڏانهن راغب ڪن ٿيون.
• قرآن مجيد جو هيءُ حڪم اسان کي زندگيءَ جي هر شعبي ۾ توازن ۽ اعتدال سيکاريندي آهي، ته ڪٿي نرمي ڪجي ۽ ڪٿي بيوقوفن کان منهن موڙجي.