اعراف سۈرىسى — ئايەت 54

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• اسْتَوَىٰ عَلَى الْعَرْشِ: ئەرش ئۈستىدە ئۆزىگە لايىق رەۋىشتە ئۈستۈنلۈك قىلدى ۋە يۇقىرى كۆتۈرۈلدى. بۇنىڭ ماھىيىتىنى بىز چۈشەنەلمەيمىز، ئەمما ئاللاھنىڭ ئۇلۇغلۇقىغا لايىق ئىكەنلىكىنى ئىتىراپ قىلىمىز.
• يُغْشِي: قاپلايدۇ، يېپىپ قويىدۇ.
• حَثِيثًا: تېز، ئالدىراپ، كېچىكمەي.
• مُسَخَّرَاتٍ: بويسۇندۇرۇلغان، ئىتائەت قىلدۇرۇلغان.
• تَبَارَكَ: بەرىكەتلىك ۋە ئۇلۇغ بولغان، خەير-ئېھسانى كۆپ بولغان.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى ئىنسانلار! بىلىڭلاركى، سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭلار ئاللاھتۇر. ئۇ ئەرز-ئاسمانلارنى ئەسلىدىن يوقتىن بار قىلدى، بۇ ئالەم بوشلۇقىدىكى ھەممە نەرسىنى ئالتە كۈندە يارىتىپ تاماملىدى. ئاندىن ئۇ ئۆزىنىڭ ئۇلۇغلۇقىغا لايىق رەۋىشتە ئەرش ئۈستىدە ئۈستۈنلۈك قىلدى. بۇنىڭ قانداق بولغانلىقىنى بىز ئەقلىمىز بىلەن چۈشەنەلمەيمىز، ئەمما ئۇنىڭ ھەقىقەتەن بارلىقىنى ۋە ئاللاھنىڭ ئۇلۇغلۇقىغا لايىق ئىكەنلىكىنى چىن كۆڭلىمىزدىن ئىتىراپ قىلىمىز.

ئاللاھ كېچىنى كۈندۈزگە يېپىپ قويىدۇ، كۈندۈزنى كېچىگە يېپىپ قويىدۇ. ئۇلارنىڭ ھەر بىرى يەنە بىرىنى تېزلىكتە ئىزدەيدۇ، بىرى كەتكەندە يەنە بىرى كېلىپ قالىدۇ، ھېچقاچان كېچىكمەيدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنىڭ ئېنىق دەلىلىدۇر.

ئاللاھ قۇياشنى، ئاينى ۋە يۇلتۇزلارنى يارىتىپ، ئۇلارنى ئۆز ئەمرىگە بويسۇندۇردى. ئۇلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھنىڭ ئەمرى بىلەن ھەرىكەت قىلىدۇ، ئاللاھنىڭ ئىرادىسىگە ئىتائەت قىلىدۇ. ئۇلار ئاللاھنىڭ ئۇلۇغ كۈچ-قۇدرىتىنىڭ روشەن ئالامەتلىرىدۇر.

ئاگاھ بولۇڭلاركى، بارلىق يارىتىش ئاللاھقا خاستۇر، ھەممە ئىشلارنىڭ ھۆكۈمرانلىقى ۋە باشقۇرۇشىمۇ يالغۇز ئاللاھقا خاستۇر. ئۇنىڭدىن باشقا يارىتىغۇچى يوق، ئۇنىڭدىن باشقا ھۆكۈم قىلغۇچىمۇ يوق. ئاللاھنىڭ خەير-ئېھسانى ۋە بەرىكىتى چەكسىز كۆپتۇر، ئۇ بارلىق ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارىدۇر، ئۇلۇغ ۋە مۇقەددەستۇر.

ئى قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە ئاللاھنىڭ بۈيۈك قۇدرىتىنى ۋە ئۇنىڭ يالغۇز ھۆكۈمرانلىقىنى ئېنىق كۆرسىتىپ بېرىدۇ. ئاللاھ بىزنى يارىتىپلا قالماي، ھەر كۈنى بىزگە رىزىق بېرىدۇ، كېچە-كۈندۈزنى ئالماشتۇرۇپ بىزگە ياشاش ئىمكانىيىتى يارىتىپ بېرىدۇ. شۇڭا بىز ئاللاھقا شۈكۈر قىلىشىمىز، ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇشىمىز ۋە ئۇنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشىش ئۈچۈن تىرىشىشىمىز كېرەك. ئاللاھنىڭ بىرلىكىنى ۋە ئۇنىڭ بارلىق نەرسىلەرنى يارىتىپ ۋە باشقۇرۇپ تۇرۇۋاتقانلىقىنى ئەستە ساقلايلى، ھەر ۋاقىت ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلايلى ۋە ئۇنىڭدىن ياردەم تىلەيلى.