Əraf surəsi — Ayə 54

Kəlmələrin mənaları:

• İstəva: Ucalmaq, yüksəlmək. Allaha aid olduqda isə Onun şəninə layiq, keyfiyyəti bilinməyən bir ucalmaqdır.
• Ərş: Uca və böyük məxluqatdır; Allahın ərşi isə Onun əzəmətinə layiq olan, keyfiyyəti bizlərə məlum olmayan uca bir məxluqdur.
• Yuğşi: Örtür, bürüyür.
• Həsisən: Tez, sürətlə, aramsız olaraq.
• Müsəxxərat: Ram edilmiş, tabe edilmiş, əmrə tabe olanlar.
• Təbarək: Xeyri bol, bərəkəti çox, hər nöqsandan uzaq olan.

Təfsir:

Ey insanlar! Bilin ki, sizin Rəbbiniz, sizi yaradan, sizi idarə edən və sizə rəhmət edən Allahdır. O, göyləri və yeri altı gündə yaratmışdır. Bu günlər bizim bildiyimiz günlər kimi deyildir; çünki o zaman hələ günəş və ay yaradılmamışdı. Bu, Allahın qüdrətinin böyüklüyünü və Onun hər şeyə qadir olduğunu göstərən bir ifadədir. Sonra Allah Öz əzəmətinə layiq bir şəkildə ərşin üzərində ucaldı. Bu ucalmaq Onun şəninə layiqdir, biz onun keyfiyyətini dərk edə bilmərik və onu məxluqatın ucalmasına bənzətmək olmaz.

Allah gecəni gündüzün üzərinə örtür, onu bürüyür. Gecə gündüzü təqib edir, gündüz də gecəni. Onlar bir-birini sürətlə əvəz edirlər, heç vaxt gecikmirlər. Bu dəyişiklikdə, bu nizamda Allahın qüdrətinin və hikmətinin böyük nişanələri vardır. Həmçinin günəşi, ayı və ulduzları da Allah yaratmışdır. Onların hamısı Allahın əmrinə ram edilmişdir, Onun idarəsi altında hərəkət edirlər. Onlar Allahın əzəmətini və qüdrətini göstərən böyük dəlillərdir.

Bilin ki, yaratmaq da, əmr etmək də yalnız Allaha məxsusdur. O, hər şeyi yaradandır və hər şey Onun iradəsi ilə idarə olunur. Ondan başqa heç bir yaradan, heç bir idarə edən yoxdur. Allah nə qədər ucadır, nə qədər böyükdür! Onun xeyri bol, bərəkəti çoxdur. O, bütün aləmlərin Rəbbidir. Ey insanlar! Bu qədər böyük qüdrət sahibi olan, bu qədər gözəl yaradan və idarə edən Allaha iman gətirin, Ona ibadət edin və Onun əmrlərinə itaət edin. Çünki O, sizin Rəbbinizdir, sizi qoruyan və sizə rəhm edəndir. Onun yaratdığı bu gözəl kainatı düşünün və Onun böyüklüyünü anlayın. Bu düşüncə sizi imana, itaətə və Allaha yaxınlaşmağa aparsın.