اعراف سۈرىسى — ئايەت 88

1. مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە تېگىشلىك سۆزلەر:

• الْمَلَأُ: قەۋمنىڭ ئاتاقلىق كىشىلىرى، چوڭلىرى ۋە باشلىقلىرى.
• اسْتَكْبَرُوا: تەكەببۇرلۇق قىلدى، ھەقنى قوبۇل قىلىشتىن باش تارتتى.
• مِلَّتِنَا: بىزنىڭ دىنىمىز، يولىمىز.
• أَوَلَوْ: ئەگەر شۇنداق بولسىمۇ، دېگەن مەنىدە.
• كَارِهِينَ: ياقتۇرمايدىغان، يامان كۆرىدىغان كىشىلەر.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

شۇئەيب ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمىدىكى تەكەببۇر، ھەقنى قوبۇل قىلمايدىغان چوڭلار ۋە باشلىقلار ئۇنىڭغا ۋە ئۇنىڭغا ئىمان كەلتۈرگەن مۇئمىنلەرگە قاتتىق تەھدىت قىلدى. ئۇلار: «ئى شۇئەيب! بىز سېنى ۋە سەن بىلەن بىرگە ئىمان كەلتۈرگەنلەرنى چوقۇم بۇ شەھىرىمىزدىن چىقىرىۋېتىمىز، ياكى سىلەر بىزنىڭ دىنىمىزغا قايتىسىلەر» دېدى. بۇ يەردە ئۇلارنىڭ ھەقىقەتنى قوبۇل قىلماي، زوراۋانلىق ۋە تەھدىت ئارقىلىق ئۆزلىرىنىڭ باتىل دىنىغا قايتۇرۇشقا ئۇرۇنغانلىقى كۆرۈنىدۇ.

شۇئەيب ئەلەيھىسسالام ئۇلارنىڭ بۇ سۆزىگە ھەيران قېلىپ ۋە ئىنكار قىلىپ: «ھەتتا بىز ئۇنى يامان كۆرگەن، ياقتۇرمىغان تەقدىردىمۇ، سىلەر بىزنى ئۆز دىنىڭلارغا قايتۇرماقچى بولامسىلەر؟» دېدى. يەنى بىز ئۇ دىننىڭ باتىل ئىكەنلىكىنى بىلىپ، ئۇنى ياقتۇرماي تۇرۇپ، قانداقلا بولمىسۇن ئۇنىڭغا قايتىشىمىز مۇمكىن ئەمەس. بۇ ئايەت ئىمان ئېيتقان كىشىنىڭ ھەقىقەتنى بىلگەندىن كېيىن باتىلغا قايتمايدىغانلىقىنى، ھەتتا زوراۋانلىق ۋە تەھدىت ئاستىدا بولسىمۇ ئۆز ئېتىقادىدا چىڭ تۇرىدىغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ.

بۇ ئايەتتىن ئىبرەت ئېلىش كېرەككى، ھەق يولىدا تۇرغان كىشى ھەر قانداق قىيىنچىلىق ۋە تەھدىتكە دۇچ كەلسىمۇ، ئىمانىدىن قايتمايدۇ. ئاللاھ تائالا ھەقىقەت يولىدا چىڭ تۇرغان بەندىلىرىگە جەننەتنىڭ خۇش خەۋىرىنى بېرىدۇ. شۇڭا ھەر بىرىمىز قۇرئان كەرىمنىڭ ئۆگەتكەن يولىدا مېڭىپ، باتىل دىن ۋە ئەقىدىلەردىن يىراق بولۇشىمىز، ھەقىقەت ئۈچۈن سەۋر قىلىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تائالا بىزنى ھەقىقەت يولىدا مۇستەھكەم قىلسۇن.