Sure A'râf — Ayet 88

Kelime Anlamları:

• Melê (الملأ): Toplumun ileri gelenleri, önde gelenleri, liderleri.
• İstekberû (استكبروا): Büyüklendiler, kibirlendiler, hakka boyun eğmeyi reddettiler.
• Nuhricennek (لنخرجنك): Elbette seni çıkaracağız, sürgün edeceğiz.
• Karyetinâ (قريتنا): Bizim şehrimiz, memleketimiz, yurdumuz.
• Millet (ملة): Din, inanç sistemi, yol.
• Kârihîn (كارهين): İstemeyenler, hoşlanmayanlar, tiksinenler.

Tefsir:

Bu ayet, Hz. Şuayb (a.s.) ile kavmi arasında geçen mücadelenin en kritik anlarından birini bizlere aktarır. Kavminin ileri gelenleri, büyüklük taslayan, hakka boyun eğmeyen ve iman etmeyi kibirlerine yediremeyen o kodamanlar, Hz. Şuayb'a ve onunla birlikte iman eden müminlere karşı son ve kesin bir tehdit savurdular: "Ya bu şehirden çıkıp gidersiniz, ya da bizim dinimize geri dönersiniz!" Bu, onların gözünü hiçbir şeyin bürümediğini, zulümde ve azgınlıkta son noktaya ulaştıklarını gösteren bir tehdittir. Onlar, iman edenleri yurtlarından sürgün etmekle, mallarından ve canlarından etmekle korkutuyorlardı. İmanın bedeli, onlara göre ya sürgün ya da dinden dönmekti.

Hz. Şuayb'ın (a.s.) cevabı ise hem akıllara durgunluk veren bir cesaretin hem de imanın verdiği o muhteşem güvenin ifadesidir. O, bu korkunç tehdide karşı hiç tereddüt etmeden, korkuya kapılmadan, onların bu batıl dini ve sapkın yolu karşısında duyduğu tiksinmeyi dile getiriyor: "Ya biz bu dinden hoşlanmıyorsak, ondan nefret ediyorsak, onun batıl olduğunu bilip de istemiyorsak, yine de mi bizi ona döndüreceksiniz?" Bu, aslında "Siz ne kadar zorlasanız da, biz o batıl dininize asla dönmeyeceğiz. Çünkü biz onu kalben reddediyor, ondan tiksiniyoruz" demektir. Bu cevap, bir müminin, Allah'ın dinine olan bağlılığının, hiçbir dünyevi tehditle, hiçbir zorbalıkla sarsılamayacağının en net ifadesidir.

Bu ayet, bizlere şu dersi verir: Hak üzere olan bir mümin, karşılaştığı tehditlerden, baskılardan, sürgünlerden yılmayacaktır. Çünkü o, batılın ne kadar iğrenç ve değersiz olduğunu bilir. İman, sadece dille söylenen bir söz değil, kalbin derinliklerinde kökleşen ve her türlü baskıya karşı direnen bir hakikattir. Hz. Şuayb'ın (a.s.) bu tavrı, kıyamete kadar gelecek tüm müminlere örnek olacak bir duruştur: "Hak, batılın tehdidiyle eğilmez; mümin, zorbalığın baskısıyla boyun eğmez." Bu, Allah'a güvenenlerin zaferinin müjdesidir. Çünkü Allah, kendisine sığınanları asla yalnız bırakmaz ve onları, düşmanlarının tuzaklarından korur. Müminin yüreği, bu dünyada hiçbir gücün sarsamayacağı bir kaleye benzer; o kale, Allah'ın dinine olan bağlılık ve O'na olan güvenle örülmüştür.