سوره اعراف — آیه 95

## معانی واژگان

• سَیِّئَة: سختی، تنگی و بلا
• حَسَنَة: فراخی، آسایش و خوشی
• عَفَوا: بسیار شدند و فزونی یافتند (در تعداد و اموال)
• ضَرّاء: زیان و سختی
• سَرّاء: خوشی و آسایش
• بَغتَةً: ناگهانی و بدون مقدمه

## تفسیر آیه

پس از آنکه آنان را به سختی و بلا گرفتار کردیم تا شاید به خود آیند و عبرت گیرند، حالتی دیگر پیش آوردیم و به جای سختی و بلا، فراخی و آسایش و خوشی عطا کردیم؛ تا آنجا که از نظر تعداد و ثروت بسیار فزونی یافتند و طغیان کردند. آنان به جای شکرگزاری و عبرت‌گیری، گفتند: «این سختی‌ها و خوشی‌ها چیزی نیست جز گردش روزگار که بر پدران ما نیز گذشته است؛ گاهی روزگار بر آنان سخت می‌گذشت و گاهی خوش و آسوده.» آنان این تحولات را نشانه آزمایش الهی و دعوت به بیداری نمی‌دانستند و نمی‌فهمیدند که سختی‌ها برای بیداری و آسایش‌ها برای استدراج و امتحان است. پس ناگهان آنان را در حالی که غافل بودند و هیچ انتظاری نداشتند، به عذاب گرفتار کردیم و هلاکشان نمودیم.

## فواید و پیام‌های آیه

1. خداوند در هر حالتی بندگان را می‌آزماید: گاهی با سختی و گاهی با آسایش؛ پس مبادا انسان در رفاه و آسایش غافل شود و تصور کند که این حالات صرفاً تصادف و گردش روزگار است.
2. نعمت‌ها وسیله آزمایش‌اند: فراخی و آسایش نیز مانند سختی و بلا، وسیله امتحان الهی است؛ چه بسا انسان‌هایی که در رفاه غرق شدند و از یاد خدا غافل گشتند و عذاب ناگهانی آنان را فراگرفت.
3. غفلت از سنت الهی، زمینه هلاکت است: کسانی که سختی و راحتی را صرفاً تصادف و عادت روزگار می‌دانند و پشت آن‌ها حکمت و تدبیر الهی را نمی‌بینند، در معرض عذاب ناگهانی قرار می‌گیرند.
4. عذاب الهی ممکن است ناگهانی فرارسد: هیچ‌کس نباید از مکر الهی ایمن باشد؛ چه بسا انسان در اوج آسایش و امنیت باشد و عذاب الهی بدون هیچ نشانه‌ای او را فراگیرد.
5. شکر نعمت، عامل بقای آن است: اگر انسان در برابر نعمت‌ها شکرگزار باشد و از آن‌ها در مسیر بندگی استفاده کند، نعمت‌ها پایدار می‌ماند؛ اما ناسپاسی و طغیان، نعمت‌ها را به نقمت تبدیل می‌کند.