Əraf surəsi — Ayə 95

Kəlmələrin mənaları:

• Səyyiə (السَّيِّئَة): Burada çətinlik, bəla və ağrı-acı mənasındadır.
• Həsənə (الْحَسَنَة): Burada rahatlıq, bolluq və firavanlıq mənasındadır.
• Əfəv (عَفَوْا): Çoxalmaq, artmaq — həm sayca, həm də mal-dövlət baxımından çoxalmaq.
• Dərrа (الضَّرَّاء): Zərər, çətinlik, yoxsulluq və xəstəlik.
• Sərrа (السَّرَّاء): Xeyir, rahatlıq, bolluq və sağlamlıq.
• Bəğtə (بَغْتَةً): Qəflətən, gözlənilmədən, heç bir xəbərdarlıq olmadan.

Təfsir:

Bu ayə, keçmiş ümmətlərin Allahın əzabına düçar olma səbəblərindən birini açıqlayır. Allah-Təala onları əvvəlcə çətinliklərlə, xəstəliklərlə və yoxsulluqla sınağa çəkdi. Lakin onlar bu bəlalardan ibrət almadılar, tövbə edib Allaha üz tutmadılar. Sonra Allah onlara rəhm edərək çətinliyi aradan qaldırdı və onları firavanlığa, bolluğa, sağlamlığa və əmin-amanlığa qovuşdurdu. Onlar o qədər firavan oldular ki, sayca çoxaldılar, malları artdı, qüvvətləri gücləndi.

Lakin bu nemətlər onları Allaha yaxınlaşdırmadı, əksinə, onlar qürurlanıb təkəbbürləndilər və dedilər: "Bu, sadəcə dövrün adətidir. Bəzən çətinlik, bəzən rahatlıq olur. Bizim atalarımız da belə günlər görmüşdü. Bu, Allahın sınağı deyil, zamanın təbii gedişatıdır." Onlar başa düşmədilər ki, çətinliklər onları oyatmaq və ibrət götürmələri üçün, firavanlıq isə onları sınamaq və şükür etmələri üçün verilir.

Onlar bu qəflət və təkəbbür içində ikən, heç gözləmədikləri bir anda, tamamilə qəflətən Allahın əzabı onları yaxaladı. Onlar nə əzabın gələcəyini hiss edirdilər, nə də ondan qorxurdular. Bu, Allahın onlara verdiyi möhlətin sonu idi.

Bu ayədən alacağımız böyük ibrət var: Nemət və bəla hər ikisi Allahın sınağıdır. Çətinlikdə səbir edib Allaha sığınmalı, firavanlıqda isə şükür edib Allaha itaət etməliyik. Nemətlər bizi qürurlandırmamalı, bəlalar da ümidsizliyə salmamalıdır. Unutmayaq ki, Allahın möhləti bəzən insanı daha da azdırmaq üçün ola bilər. Odur ki, hər an Allahın nəzarətində olduğumuzu bilərək, Ona təslim olmalı və Onun əmrlərinə əməl etməliyik. Bu gün bizə verilən rahatlıq və firavanlıq, keçmiş ümmətlərin sınağı kimi bir sınaqdır. Gəlin bu nemətlərin qədrini bilək, şükür edək və Allahın razılığını qazanmağa çalışaq ki, onların aqibətinə düçar olmayaq.