A'rof surasi — Oyat 100

Kalimalarning ma'nolari:

• Yahdi: paydo bo‘lmoq, aniq bo‘lmoq, ma’lum bo‘lmoq.
• Yarislar: meros qilib olmoq, egallamoq, voris bo‘lmoq.
• Natba'u: muhr bosamiz, yopamiz.
• La yasma'un: eshitmaydilar, ya’ni ibrat va pand-nasihatni qabul qilmaydilar.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo o‘zidan oldingi ummatlarning halokati sabablarini ko‘rib, o‘sha halokatga uchraganlarning o‘rniga yerni egallagan, ularning izidan borib, xuddi ular kabi gunoh va isyon qilgan kishilarga ishora qilmoqda. Ularga aytilmoqdaki: Bu odamlar o‘zlaridan oldin o‘tgan ahli zolimlarning boshiga tushgan azob-u uqubatlarni ko‘rmadilarmi? Ular o‘z gunohlari tufayli halok qilingan edi. Endi esa bu yerlarni meros qilib olganlar ham xuddi o‘shalarga o‘xshab gunoh ishlarni qilmoqdalar. Alloh taolo ularga oqibat haqida o‘ylashni, ibrat olishni buyurmoqda: Agar Biz xohlasak, ularni ham o‘z gunohlari sababli halok qilamiz, xuddi o‘tmishdagilarni halok qilganimizdek. Biz ularning qalblariga muhr bosamiz, shunda ular haqni eshitmaydilar, pand-nasihatni qabul qilmaydilar. Bu hol ularning o‘jarligi, haqdan yuz o‘girishlari tufayli yuzaga keladi. Ya’ni, ular o‘z ixtiyorlari bilan haqni rad etganlari uchun Alloh ularning qalblarini muhrlab qo‘yadi, natijada ularga hech qanday nasihat ta’sir qilmaydi.

Foydalar:

• Bu oyatdan o‘rganamizki, o‘tmishdagi xalqlarning boshiga tushgan musibatlar kelajakdagilar uchun saboq va ibratdir. Kimki o‘sha saboqlardan foydalanmasa, o‘sha halokatga duchor bo‘lishi mumkin.
• Alloh taoloning azobi zulm va gunoh qilganlarga nisbatan adolatli bo‘lib, U hech kimga zulm qilmaydi. Har bir inson o‘z qilmishiga yarasha jazolanadi.
• Qalbning muhrlanishi — bu insonning o‘z qilmishi tufayli yuzaga keladigan holatdir. Shuning uchun har bir inson o‘z qalbini pok saqlashi, gunohlardan qochishi va haqni qabul qilishga tayyor bo‘lishi kerak.
• Bu oyat musulmonlarga o‘z hayotlarini doimiy ravishda tekshirib turishni, o‘tmishdagi xatolardan saboq olishni va Allohning rahmati va mag‘firatiga umid qilishni o‘rgatadi.