سوره جن — آیه 6

معانی کلمات:

• یَعُوذُونَ: پناه میبرند، استعاذه میکنند.
• رَهَقًا: طغیان، گناه، ستم، و در اینجا به معنای خوف و رعب و یا تکبّر و گناه است.

تفسیر آیه:

در دوران جاهلیت، عادت بر این بود که وقتی مردانی از انسانها به سرزمینی بیابانی و ترسناک میرسیدند یا با خطری مواجه میشدند، به جای پناه بردن به خداوند متعال، به مردانی از جنیان پناه میبردند و میگفتند: «به سرور و بزرگ این وادی پناه میبرم از شرّ بیخردان قومش.» اما این کار نه تنها باعث امنیت و آرامش آنها نمیشد، بلکه بر ترس و وحشتشان میافزود و جنّیان نیز بر اثر این استعاذه، طغیان و سرکشی بیشتری پیدا میکردند و دامنهٔ ظلم و گمراهی خود را گسترش میدادند. به عبارت دیگر، انسانها با این کار، به جنّیان جرأت و جسارت میدادند و آنها را در گناه و طغیانشان یاری میکردند. این عمل، از مصادیق شرک و استعاذه به غیر خداوند است که در اسلام به شدت نهی شده است.

فواید و پیامهای آیه:

1. توحید در استعاذه: پناه بردن تنها به خداوند جایز است و استعاذه به غیر او، از جمله جنّیان، نه تنها سودی ندارد بلکه موجب افزایش ترس و گمراهی میشود.
2. هشدار از خرافات و شرک: این آیه هشدار جدی به کسانی است که به جای توکل بر خدا، به ساحران، مشعشعان و امثال آنها پناه میبرند؛ این کار از گناهان بزرگ است و تنها با توبهٔ نصوح بخشیده میشود.
3. اعتماد بر خداوند: مؤمن باید در همهٔ امور، به ویژه در مواقع خطر و ترس، تنها به خداوند توکل کند و بداند که او بهترین حافظ و پناهگاه است.
4. آگاهی از توطئههای شیطانی: این آیه نشان میدهد که جنّیان و شیاطین از جهل و خرافات انسانها سوءاستفاده میکنند و انسانها نباید با اعمال نادرست خود، به آنها قدرت و جرأت بدهند.