سوڕەتی جن — ئایه‌ت 6

واتەكانى ئايەتەكە:

• يَعُوذُونَ: پەنا دەگرن، داوای پاراستن دەکەن.
• رَهَقًا: زیادەڕەوی، گوناه، خوارى و سەرکەشى.

تەفسیرى ئايەتەکە:

لە سەردەمى جاھیلیەتدا، خەڵکى عەرەب باوى وى بوو کە کاتێک بە گەشت و سەفەردا دەچوون و دەگەیشتنە شوێنێکى چۆڵ و بێ کەس، یان لە شەواندا لە دۆڵ و دەشتێکدا حەوانەوەیان دەکرد، دەترسان لە شەڕ و زیانى جنۆکە. بۆیە دەچوونە لای پێشەوا و گەورەکانى جنۆکە و دەیانگوت: "پەنا دەگرم بە گەورەى ئەم دۆڵە لە شەڕى بێژیرەکانى گەلەکەى." واتە پەنايان دەبرد بە جنۆکەکان لە جیاتى خواى گەورە.

بەڵام ئەم کارەیان بە پێچەوانەوە بوو، چونکە ئەم پەناگرتنە بە جنۆکەکان، ترس و دڵەڕاوکێیان بۆ زیاد دەکرد، نەک کەمى بکاتەوە. جنۆکەکانیش لەوەى زیاتر سەرکەش و گوناهبار دەبوون و خۆیان بە گەورە دەزانی، دەیانگوت: "ئێمە باڵادەستین بەسەر مرۆڤەکاندا، تەنانەت مرۆڤەکان پەنامان دەگرنە بەر!" ئەمەش وای کرد زیاتر لە ڕێگاى ڕاست لابدەن و گوناه و تاوان زیاد بکەن.

ئەمەش ڕەفتارێکى نەفرەت لێکراو بوو لە سەردەمى جاھیلیەتدا، کە خواى گەورە لەم ئايەتەدا گێڕاویەتىەوە بۆ ئەوەى ئوممەتى موسڵمان پەندى لێ وەربگرن. ئەم کارە لە شێرکى گەورە دەژمێردرێت، چونکە پەناگرتن و داوای پاراستن تەنها شایستەى خواى گەورەیە. ئەو کەسانەى کە لە جیاتى خوا، پەنا دەگرن بە ساحیران و فاڵگران و جنۆکەکان، بەڕاستى خۆیان لە مەترسى گەورەتردا دەخەن و دڵیان بە شتێکەوە خۆش دەکەن کە ناتوانێت هیچ سوود و زیانێکیان پێ بگەیەنێت.

پەیامى ئايەتەکە بۆ ئێمە:

ئەی موسڵمان! لەم ئايەتە پیرۆزەوە دەبێت فێر بین کە تەنها خواى گەورە شایەنى پەناگرتن و داوای پاراستنە. کاتێک ترس و نیگەرانییەکت بۆ دروست دەبێت، یان لە شوێنێکى ترسناکدا دەبیت، دەبێت بڵێیت: "أَعُوذُ بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّاتِ مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ" (پەنا دەگرم بە ووتە تەواوەکانى خوا لە شەڕى هەرچى دروستى کردووە). چونکە خواى گەورە پارێزەر و پشتیوانى ڕاستەقینەیە و بەندەکانى بە تەنها پەناى بۆ دەبات.

با لەم ڕەفتارە نەفرەت لێکراوەى جاھیلیەت دوور بکەوینەوە و لە هەموو بارودۆخێکدا تەنها پەنا بە خواى گەورە بگرین، چونکە ئەوە ڕێگاى ڕزگارى و ئاسایشە لە دونیادا و لە قیامەتدا. وەک خواى گەورە فەرموویەتى: "وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ ۖ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ" (سورەتى فوسسلات: 36).