Muddassir surasi — Oyat 52

Kalimalarning ma'nolari:

• Suhuf: sahifalar, varaqlar, yozilgan kitoblar.
• Munashshara: yoyilgan, ochilgan, o'qish uchun kengaytirilgan sahifalar.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo mushriklarning da'vatiga javob berib, ularning asl niyatini bayon qilmoqda. Ular Payg'ambar alayhissalomdan mo''jiza talab qilib: "Agar sen haq bo'lsang, har birimizning boshimizga osmondan yozilgan kitob tushsin, unda seni tasdiqlovchi xabar bo'lsin", deyishardi. Alloh ularning bu so'zlarini rad etib, ularning aslida iymon keltirishni istamasliklarini, balki har biri shaxsan o'ziga maxsus kitob yoki sahifa kelishini orzu qilishini bildirmoqda. Bu ularning o'jarligi va takabburligidan kelib chiqqan edi, chunki ularga haqiqatning dalillari yetarli darajada kelgan edi. Ular Payg'ambar alayhissalomga kelgan vahiy kabi, o'zlariga ham alohida kitob kelishini talab qilishar, ammo bu talab ularning iymon keltirish uchun emas, balki haqdan yuz o'girish uchun bahona izlash edi. Alloh ularning bu xatti-harakatlarini ularning oxiratga ishonmasliklari va qayta tirilishni inkor etishlari bilan bog'lab, ularning asl holatini ochib beradi.

Foydalar:

• Inson o'jarlik va takabburlik qilganda, hatto eng aniq dalillar kelgan taqdirda ham haqni qabul qilmaydi. Shuning uchun inson o'z nafsini haqni qabul qilishga tayyorlashi kerak.
• Allohning hikmati shundaki, U har bir davrga mos mo''jizalar yuborgan va oxirgi Payg'ambar alayhissalomga esa qiyomatgacha davom etadigan eng buyuk mo''jiza — Qur'onni bergan. Bu yetarli dalildir.
• Iymon keltirish uchun shart qo'yish emas, balki chin dildan Allohga yuzlanib, Uning rahmatini tilash kerak. Chunki Alloh taolo har bir insonning hidoyatini xohlaydi, lekin insonning o'zi ham iroda qilishi zarur.
• Bu oyat musulmonlarga sabr qilishni va haq yo'lida davom etishni o'rgatadi, chunki har doim haqni inkor etuvchilar bo'ladi, ammo haqiqat o'z egasini topadi.