Qiyamət surəsi — Ayə 3

Sözlerin izahı:

• أَيَحْسَبُ — "Yoxsa hesab edir?", "Yoxsa zənn edir?" mənasındadır. Burada təəccüb və inkar məqsədi daşıyır.
• الْإِنسَانُ — "İnsan". Burada xüsusilə qiyaməti inkar edən kafir insan nəzərdə tutulur.
• أَلَّن نَّجْمَعَ — "Toplamayacağımızı", "bir yerə cəm etməyəcəyimizi".
• عِظَامَهُ — "Onun sümüklərini". Ölümdən sonra dağılıb torpağa qarışmış sümüklər nəzərdə tutulur.

Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə qiyamət gününü və peşmançılıq çəkən mömin nəfsi and içdikdən sonra insanların yenidən dirildiləcəyini xəbər verir. Sonra təəccübləndirici bir sual verir: Məgər insan elə zənn edir ki, öldükdən sonra dağılıb gedən sümüklərini Biz bir yerə toplaya bilməyəcəyik? Yəni qiyaməti inkar edən bu insan düşünürmü ki, onun çürüyüb torpağa qarışmış sümüklərini yenidən bir araya gətirmək Allahın qüdrətindən kənardadır?

Halbu ki, bu heç də çətin deyil. Sümükləri toplamağa qadir olan Allah, hətta onların barmaqlarını, barmaq uclarını belə əvvəlki vəziyyətinə qaytarmağa qadirdir. İnsanı ilk dəfə yoxdan yaradan Allah, onu ikinci dəfə yenidən yaratmağa da şübhəsiz qadirdir.

Ey insan! Bir düşün: səni ana bətnində ən kiçik bir hüceyrədən yaradan, sənə göz, qulaq, əl, ayaq, barmaqlar bəxş edən Rəbbin, öldükdən sonra səni yenidən diriltməyə necə qadir olmasın? Sümüklərin torpağa qarışsa da, Allahın elmindən heç bir şey gizli qalmaz. O, hər zərrəni tanıyır, hər şeyi görür və hər şeyə qadirdir.

Bu ayə bizə xatırladır ki, qiyamətə inam imanın əsaslarındandır. Ölümdən sonra həyatın olacağına inanmaq, insanı yaxşı əməllərə sövq edir, onu pisliklərdən çəkindirir və qəlbə rahatlıq verir. Çünki bilirik ki, bu dünya keçicidir, əsl həyat isə axirətdədir. Allahın qüdrətini dərk edən insan heç vaxt Onun hüzurunda hesab verəcəyini unutmaz və həyatını Onun razılığına uyğun qurmağa çalışar.

Gəlin bu ayədən dərs götürək: Allahın qüdrətinə tam inanaq, qiyamət gününə hazırlıq görək və heç vaxt Allahın bizi yenidən dirildə bilməyəcəyini düşünməyək. Çünki O, hər şeyə qadirdir və hər şeyi ən gözəl şəkildə biləndir.