Qiyoma surasi — Oyat 29

Kalimalarning ma'nolari:

• Iltafat – birlashdi, chirmashdi, qo‘shildi.
• Soq – boldir (oyoqning tizza bilan tovon orasidagi qismi). Bu yerda shiddat va qiyinchilik ma’nosida ham ishlatilgan.

Tafsir:

Bu oyatda insonning o‘lim holati tasvirlanmoqda. Jon jonzodning tomog‘iga yetib kelgan, dunyo bilan oxirat o‘rtasidagi so‘nggi lahzalarda bir-biriga qarama-qarshi bo‘lgan ikki og‘ir holat — dunyoning oxirgi shiddati va oxiratning birinchi qiyinchiligi bir-biriga qo‘shiladi. Ya’ni, o‘lim azobi bilan oxirat dahshatlari bir vaqtda yuzaga keladi. Bu holatda odamning ikki boldiri bir-biriga chirmashadi, chunki u o‘ta og‘ir vaziyatda qoladi. Ba’zi ulamolar bu ifodani “dunyoning oxirgi kuni bilan oxiratning birinchi kuni shiddatlari birlashdi”, deb tafsir qilganlar. Bu holat faqat Allohning rahmatiga erishgan bandalar uchun yengillashtiriladi.

Foydalar:

• Ushbu oyat insonga o‘lim haqiqatini eslatib, uni hayotda beparvo bo‘lishdan ogohlantiradi.
• O‘lim azobi haqida o‘ylash insonni gunohlardan tiyilishga va to‘g‘ri yo‘lga qaytishga undaydi.
• Allohning rahmati va kechirimi o‘limning og‘ir lahzalari va qiyomat dahshatlarini yengillashtirishini eslatib, mo‘minlarga umid baxsh etadi.
• Bu oyat oxiratga ishonch va tayyorgarlik ko‘rishning muhimligini ta’kidlaydi.