Qiyoma surasi — Oyat 28

Kalimalarning ma'nolari:

• وَظَنَّ — ishonch hosil qildi, yaqinlashdi (bu yerda "zann" — yaqinlashish ma'nosida, ya'ni to'liq ishonch).
• الْفِرَاقُ — ajralish, dunyodan ketish, hayotdan voz kechish.

Tafsir:

Bu holatda — jon tomoqqa kelib, o'lim azobi boshlanganda, inson o'zining dunyo hayotidan butunlay ajralishini, bu dunyo bilan aloqasi uzilishini to'liq ishonch bilan his qiladi. U endi shubha qilmaydi, balki o'lim haqiqatini o'z ko'zi bilan ko'rib, bu — oxirgi ayriliq ekanini anglaydi. Bu "zann" — shubhali gumon emas, balki haqiqatni to'liq idrok etishdir. O'lim farishtalarini ko'rgan paytda, inson dunyo lazzatlari, mol-mulki, oilasi va barcha orzu-umidlari ortda qolishini, endi u faqat oxiratga qarab ketayotganini biladi. Shu daqiqada uning ko'z o'ngida butun umri — qilgan yaxshi va yomon amallari namoyon bo'ladi.

Foydalar:

1. Ushbu oyat insonga o'lim haqiqatini eslatib, dunyo hayotiga berilib ketmaslikka, oxirat uchun amal qilishga undaydi.
2. O'lim — har bir jonzot uchun muqarrar va u hech kimni chetlab o'tmaydi. Shuning uchun aqlli kishi o'limdan oldin tavba qilib, yaxshi amallarni ko'paytirishga shoshilishi kerak.
3. Bu oyat mo'minlarga o'lim lahzasida ham Allohning rahmatiga umid qilishni, gunohlardan pok bo'lish uchun hayotni g'animat bilishni o'rgatadi.
4. Inson o'limini eslab, dunyo narsalariga qul bo'lmasdan, Allohga ibodat va to'g'ri yo'lda yashashga harakat qilishi — eng buyuk saodatdir.