سوره قیامه — آیه 7

معانی کلمات:

• «بَرِقَ»: از ریشه «بَرَقَ» به معنای خیره شدن، حیران ماندن و از کار افتادن دیدگان است. برخی نیز آن را به معنای «بَرِقَ» (با کسر راء) به معنای ترسیدن و وحشت کردن دانسته‌اند.
• «البَصَر»: چشم و قوه بینایی.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به یکی از هولناک‌ترین لحظات روز قیامت اشاره می‌کند؛ زمانی که چشم‌ها از شدت وحشت و دهشت، خیره می‌شود و دیگر پلک نمی‌زند. انسان در آن لحظه چنان دچار ترس و حیرت می‌شود که قدرت نگاه کردن از او سلب می‌گردد و دیدگانش از مشاهده آن همه عظایب و هولناکی‌ها، از کار می‌افتد. این حالت، هم در لحظه جان دادن و هم در صحنه قیامت رخ می‌دهد؛ چرا که انسان با دیدن حقایقی که در دنیا آنها را انکار می‌کرد، دچار بهت و سرگردانی عظیمی می‌شود. در آن هنگام، نور ماه از بین می‌رود و خورشید و ماه در تاریکی جمع می‌شوند و هیچ روشنایی برای گریز از آن وحشت باقی نمی‌ماند. انسانِ غافل در آن حال با حسرت فریاد می‌زند: «کجا می‌توان از این عذاب گریخت؟» اما هیچ راه فراری وجود ندارد.

فواید و درس‌های آیه:

1. بیداری از غفلت: این آیه به ما هشدار می‌دهد که روزی فرا می‌رسد که تمام قدرت‌های ظاهری ما از کار می‌افتد و هیچ چیز جز اعمال نیک ما نمی‌تواند ما را یاری کند. پس باید پیش از فرا رسیدن آن روز، به فکر توشه آخرت باشیم.
2. ایمان به قیامت، مایه آرامش: کسی که به روز قیامت ایمان دارد، در دنیا با مسئولیت‌پذیری زندگی می‌کند و از گناهان دوری می‌کند؛ زیرا می‌داند که در آن روز هیچ پناهگاهی جز رحمت الهی وجود ندارد. این ایمان، انسان را به سوی کارهای نیک و اخلاق پسندیده سوق می‌دهد.
3. توجه به نعمت آرامش در دنیا: وقتی می‌دانیم که در قیامت چنین وحشتی در انتظار است، قدر امنیت و آرامشی که خداوند در این دنیا به ما عطا کرده را بیشتر می‌دانیم و شکرگزار نعمت‌های او می‌شویم.
4. ترغیب به توبه و بازگشت: این آیه به ما می‌آموزد که هنوز فرصت داریم تا با توبه و اصلاح رفتار، خود را برای آن روز مهیا کنیم و از وحشت آن لحظات در امان بمانیم.