سوره انسان — آیه 28

معانی کلمات:

• أَسْرَهُمْ: به معنای پیوند و اتصال اعضای بدن، مفاصل و استخوانهای آنان است.
• بَدَّلْنَا أَمْثَالَهُمْ: یعنی به جای آنان گروه دیگری همانندشان در خلقت و آفرینش قرار دادیم.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه شریفه به بیان قدرت مطلق خویش و نعمت بزرگ آفرینش انسان میپردازد و میفرماید: ما انسانها را آفریدیم و آفرینش آنان را استحکام بخشیدیم؛ یعنی اعضای بدن، مفاصل، استخوانها و پیوندهای میان آنها را چنان محکم و استوار ساختیم که هر یک در جای خود قرار گیرد و بدن به بهترین شکل ممکن عمل کند. این خلقت محکم و استوار، نشانهای از قدرت بیپایان پروردگار است.

سپس خداوند میفرماید: و هر گاه بخواهیم، آنان را نابود میکنیم و گروه دیگری را که همانند آنان در خلقت و آفرینش هستند، به جایشان قرار میدهیم. این تبدیل و جایگزینی برای خداوند کاری آسان و بدون هیچ زحمتی است؛ چرا که او بر همه چیز تواناست و هیچ چیزی از اراده او خارج نیست. این هشدار برای انسانهاست که مغرور قدرت و توانایی خود نشوند و بدانند که بقای آنان در دست خداوند است و هر لحظه که بخواهد، میتواند آنان را از بین ببرد و قوم دیگری را جایگزین کند.

فواید و پیامهای آیه:

1. شناخت نعمت آفرینش: این آیه انسان را به تفکر در آفرینش خود و شگفتیهای خلقت بدنش دعوت میکند تا از این طریق به عظمت خالق پی برده و شکرگزار نعمتهای او باشد.
2. تواضع و فروتنی: یادآوری اینکه خداوند هر زمان بخواهد میتواند ما را نابود کند و دیگران را جایگزین ما سازد، انسان را از تکبر و غرور بازمیدارد و او را به تواضع در برابر پروردگار وامیدارد.
3. امید به رحمت الهی: این آیه به ما میآموزد که اگر در برابر فرمان خداوند مطیع باشیم، او میتواند ما را در زمره بندگان صالح خود قرار دهد و از نعمتهای جاودان بهرهمند سازد؛ چرا که قدرت او در آفرینش و جایگزینی، همواره با حکمت و عدالت همراه است.
4. آمادگی برای آخرت: این آیه یادآور آن است که همانگونه که خداوند انسانها را در این دنیا آفریده و میتواند آنها را نابود کند، در آخرت نیز میتواند آنان را دوباره زنده کند و به حساب اعمالشان برسد؛ بنابراین باید همواره خود را برای آن روز آماده کنیم.