سوره مرسلات — آیه 26

معانی کلمات:

• أَحْيَاءً: زندگان، جمع «حَیّ» به معنای موجود زنده.
• وَأَمْوَاتًا: مردگان، جمع «مَیِّت» به معنای موجود بیجان.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به یکی از نعمتهای بزرگ خود بر بشر اشاره میکند و میفرماید که زمین را گنجایش و توانایی آن بخشیده است که هم زندگان را بر پشت خود جای دهد و هم مردگان را در دل خود بپذیرد. زمین نه تنها محل زندگی و تردد انسانهای زنده است، بلکه آرامگاه نهایی کسانی است که از دنیا رفتهاند. این آیه در ادامه بیان نعمتهای الهی است؛ همان خدایی که زمین را بستر آسایش شما قرار داد و کوهها را چون میخهایی در آن استوار کرد تا نلرزد و آب شیرین و گوارا برای نوشیدن شما فراهم ساخت. زمین با این ویژگی، هم برای زندگان مأمن و آرامش است و هم برای مردگان، جایگاه امن و پوشیده. این خود نشانهای از قدرت بیپایان خداوند است که همگان را در خود جای میدهد و روزی دوباره آنان را از دل خاک بیرون میآورد.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه یادآور میشود که زندگی دنیا گذرا است و سرانجام هر انسانی به دل خاک بازمیگردد؛ پس باید برای آنچه پس از مرگ میآید، توشه برداریم.
• زمین با این ویژگی، نشانهای از رحمت و حکمت الهی است؛ چرا که نه تنها مایه حیات و معیشت زندگان است، بلکه حرمت و کرامت مردگان را نیز پاس میدارد و آنان را در آغوش خود پنهان میکند.
• توجه به این نعمت، انسان را به شکرگزاری از پروردگار وامیدارد و او را به یاد معاد و رستاخیز میاندازد؛ روزی که خداوند دوباره همه را از قبرها زنده میکند و به حساب اعمالشان رسیدگی مینماید.
• این آیه دعوتی است به تواضع و فروتنی؛ چرا که انسان هر قدر هم بلندمرتبه باشد، سرانجام جایگاه او در دل خاک است و تنها اعمال نیک اوست که ماندگار خواهد ماند.