Naba surasi — Oyat 1

So‘z ma’nolari:

• Amma (عَمَّ): “Nimadan?” yoki “Nima haqida?” degan ma’noni beradi. Asli “an” (از) va “ma” (چه) so‘zlarining qisqargan shaklidir.
• Yatasa’alun (يَتَسَاءَلُونَ): Bir-biridan so‘rashmoqda, o‘zaro savol-javob qilmoqda.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo Makka mushriklarining holatini bayon qilib, ularning bir-biridan nima haqida so‘rashayotganiga e’tibor qaratmoqda. Ular Payg‘ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam) Alloh tomonidan yuborilganidan keyin, o‘zaro bir-birlaridan savol qilmoqdalar. Bu savolning mavzusi esa ulkan va buyuk bir xabardir – Qur’oni Karim va unda xabar berilgan qayta tirilish (ba’s) haqidagi haqiqatdir. Ular bu xabarni shubha bilan qarshi olib, uni yolg‘onga chiqarishga urinishardi. Alloh taolo bu savolni “am-ma” (nimadan?) deb keltirish orqali, ular so‘rayotgan narsaning naqadar ulug‘ va muhim ekanligini ta’kidlaydi. Ya’ni, ular oddiy narsa haqida emas, balki inson hayotining eng katta haqiqati – o‘limdan keyin qayta tirilish va hisob-kitob haqida so‘rashmoqda.

Foydalar:

• Bu oyat musulmonlarga Qur’on va qayta tirilish haqidagi e’tiqodning naqadar buyukligini eslatadi. Ular bu haqiqatga shubha bilan qaraganlarning ahvolini o‘rganib, o‘zlarining imonlarini mustahkamlashlari kerak.
• Alloh taoloning savol tarzida keltirishi, insonlarni o‘ylashga va haqiqatni izlashga chorlaydi. Qur’on va oxirat haqidagi bilim – eng oliy bilimdir.
• Bu oyatda mo‘minlar uchun ibrat borki, har qanday shubha va gumonni tashlab, Allohning kalomiga va Uning Rasuliga to‘liq ishonishlari lozim. Chunki Qur’on – insoniyatni zulmatdan yorug‘likka olib chiqadigan nurdir.