سوره نبأ — آیه 1

معانی کلمات:

• عَمَّ: از «عَنْ» و «ما» ترکیب شده و به معنای «از چه چیز» است.
• یَتَسَاءَلُونَ: از یکدیگر میپرسند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در آغاز سوره نبأ با لحنی پرسشی و برای بزرگنمایی موضوعی مهم، میفرماید: این مشرکان و کافران قریش از چه چیز از یکدیگر سؤال میکنند؟! آنها پس از آنکه پیامبر اسلام صلیاللهعلیهوسلم به رسالت مبعوث شد، با تعجب و انکار از یکدیگر میپرسند: این خبر عظیم چیست که محمد (ص) از آن سخن میگوید؟ آنچه آنان درباره آن پرسوجو میکنند، خبر بزرگ و شگفتانگیزی است؛ همان قرآن کریم که از رستاخیز و زنده شدن دوباره انسانها خبر میدهد. این خبر چنان عظیم و مهم است که شایسته است انسانها درباره آن بیندیشند، اما کافران قریش به جای پذیرش، آن را انکار کرده و با تردید و شگفتی از آن سؤال میکنند. این استفهام در آیه، برای بزرگداشت و عظمت آن چیزی است که از آن میپرسند، نه برای طلب دانستن؛ زیرا آنان حقیقت را میدانستند اما از روی لجاجت و عناد، آن را نمیپذیرفتند.

فواید و درسهای آیه:

• قرآن کریم و خبر رستاخیز، چنان بااهمیت است که خداوند خود با لحنی پرسشی، توجه انسانها را به آن جلب میکند تا درباره آن بیندیشند و غافل نباشند.
• سؤال کردن درباره حقایق دینی، اگر با قصد هدایت و جستجوی حقیقت باشد، پسندیده است؛ اما اگر با هدف انکار و استهزاء باشد، نکوهیده و بیهوده است.
• این آیه نشان میدهد که ایمان به معاد و روز رستاخیز، پایه و اساس دعوت پیامبران است و انسانهای مؤمن باید همواره به آن توجه داشته باشند و زندگی خود را بر اساس باور به روز جزا تنظیم کنند.
• عظمت قرآن و محتوای آن، بهگونهای است که حتی مخالفان نیز ناگزیر از پرسش درباره آن میشوند و این خود نشانهای از حقانیت و تأثیرگذاری این کتاب آسمانی است.