Sure Nebe' — Ayet 1

Kelime Anlamları:

• Amme (عَمَّ): "Neden dolayı?", "Hangi şey hakkında?" anlamına gelen soru edatıdır. "An" (hakkında) harfi cerri ile "mâ" (ne) soru isminin birleşiminden oluşmuştur.
• Yetesâelûn (يَتَسَاءَلُونَ): "Birbirlerine soruyorlar" demektir. Karşılıklı soru sorma, birbirlerine merakla soru yöneltme anlamını taşır.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîme, kıyamet gününü ve yeniden dirilişi inkâr eden Kureyş kâfirlerinin birbirlerine sordukları soruyu gündeme getiriyor. Onlar, Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) kendilerine gönderildikten sonra, aralarında alaycı ve şaşkın bir tavırla birbirlerine soruyorlardı: "Bu neyin haberi? Bu adam ne diyor? Bu sözün aslı nedir?" diye.

Yüce Allah, bu soruyu "Amme yetesâelûn" ifadesiyle bizzat kendisi sorarak, onların bu merakını ve şaşkınlığını tescilliyor. Bu sorudaki maksat, onların sordukları şeyin ne kadar büyük ve önemli olduğunu vurgulamaktır. Zira onlar, kendilerine ulaşan o büyük haberi -yani öldükten sonra dirilmeyi, hesabı ve cezayı- küçümsüyor, alay ediyorlardı. Oysa bu haber, insanlığın en büyük meselesiydi.

Bu âyet, bize şu gerçeği hatırlatır: İnsanlar, ölümden sonraki hayatı sorgulayıp dururken, asıl sorgulanacak olanın kendileri olduğunu unutmamalıdır. Onlar birbirlerine soruyorlar; ama asıl soru, onlara kıyamet günü yöneltilecek olan sorudur. O gün herkes, yaptıklarının hesabını verecektir.

Sevgili kardeşim! Bu soru, aslında her insanın kalbine yöneltilmiş bir çağrıdır: Sen de birbirine sorup duranlardan mısın, yoksa bu büyük haberi ciddiye alıp ona göre mi hazırlanıyorsun? Kur'an'ın bu ilk âyeti, bize hayatın anlamını ve ölüm ötesini düşünmeye davet ediyor. Ne mutlu o kimseye ki, bu büyük haberi ciddiye alır, iman eder ve salih amellerle o güne hazırlanır. Unutma ki, o gün geldiğinde herkes, bugün sorduğu soruların cevabını kendi amellerinde bulacaktır.