Сураи Ан-Назиат — Оят 40

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• «مَقَامَ رَبِّهِ»: истодан ва ҳозир шудан дар пешгоҳи Парвардигор барои ҳисобу китоб.
• «نَهَى»: боздошт ва манъ кардан.
• «النَّفْسَ»: нафси аммора, яъне табиати одамӣ, ки ба бадӣ ва ҳавои нафс фармон медиҳад.
• «الْهَوَى»: ҳавасҳо ва хоҳишҳои нафсонӣ, ки ба ҳаром ва гуноҳ майл доранд.

1. Тафсири оят:

Дар ин оят Худованди мутаъол ҳолати неъматёфтагони биҳиштро баён мекунад ва мефармояд: ва аммо касе ки аз истодан дар пешгоҳи Парвардигораш барои ҳисобу китоб тарсидааст ва худро аз ҳавасҳои ҳаром ва хоҳишҳои нафсонӣ боздоштааст, пас бешубҳа биҳишт ҷойгоҳ ва манзили ӯст. Яъне касе ки дар дил аз бузургии мақоми Парвардигор ва рӯзи қиёмат тарс дошта бошад ва нафаси худро, ки ба бадӣ амр мекунад, аз пайравӣ кардани шаҳавоти ҳаром боздорад, подоши ӯ биҳишт аст. Ин оят нишон медиҳад, ки наҷот ва саодати абадӣ дар ду чиз ҷамъ шудааст: тарси Худо дар дил ва муҷоҳида бо нафс дар амал.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят ба даст меоянд ва мардумро ба ислом ва Қуръон меҳрубон мекунанд:

• Ин оят ба мо меомӯзад, ки тарси Худо ва ҳисоби рӯзи қиёмат боиси худдорӣ аз гуноҳ мегардад ва ин роҳи расидан ба биҳишт аст.
• Ислом дини мувозинат аст: ҳам тарбияти дил ва ҳам тарбияти амал; ҳам тарси Худо ва ҳам мубориза бо ҳавои нафс.
• Худованди меҳрубон ба бандагонаш роҳи наҷотро нишон додааст ва подоши касоне, ки аз ҳавои нафс даст мекашанд, биҳишт аст — ин умедворӣ ва рағбати бузург барои ҳар инсон аст.
• Қуръон китоби ҳидоят ва раҳмат аст; ҳар касе ки ба он амал кунад, дар дунё оромӣ ва дар охират саодати абадӣ меёбад.