Anfol surasi — Oyat 53

Kalimalarning ma'nolari:

• لَمْ يَكُ مُغَيِّرًا – (неъматни) ўзгартирувчи бўлмади, яъни неъматни тортиб олувчи эмас.
• نِّعْمَةً – неъмат, инъом.
• حَتَّى يُغَيِّرُوا مَا بِأَنفُسِهِمْ – то ўзларидаги ҳолатни (яхшиликдан ёмонликка) ўзгартирмагунларича.
• سَمِيعٌ عَلِيمٌ – эшитувчи ва билувчи.

Тафсир:

Ушбу ояти каримада Аллоҳ таоло ўз неъматини бандаларидан қандай қилиб тортиб олиши ҳақида сўз юритяпти. Яъни, Аллоҳ таоло бир қавмга неъмат ато этса, улар то ўз ҳолатларини ўзгартирмагунларича, ўша неъматни улардан қайтариб олмайди. Агар улар имон, тоат-ибодат ва шукр ўрнига куфр, исён ва ношукурликни танласалар, ана ўшанда Аллоҳ уларга берган неъматларини мусибат ва азобга айлантиради. Бу ҳолат ўша қавмнинг ўз қўллари билан қилган ишлари туфайли юз беради, холос.

Бу оятда Аллоҳ таоло ўзининг "Самиъ" (эшитувчи) ва "Алим" (билувчи) эканини эслатиб, бандаларнинг барча сўзларини эшитиши ва барча ишларини билишини таъкидламоқда. Демак, неъматнинг давоми ёки кетиши бандаларнинг амалига боғлиқдир.

Фойдалар:

1. Аллоҳ таоло бандаларига нисбатан раҳмли ва меҳрибондир, у Ўз неъматларини фақат банданинг ўзи ёмон амал қилганидан кейингина тортиб олади.
2. Неъматларнинг барқарорлиги шукр қилиш ва яхши амалларга боғлиқдир. Ким неъматга шукр қилса, Аллоҳ унга янада кўпроқ беради.
3. Инсон ўз тақдирини ўзи ўзгартира олади: агар у ёмонликдан воз кечиб, яхшиликка қайтса, Аллоҳ ҳам унинг ҳолатини яхшиликка ўзгартиради.
4. Аллоҳ таоло ҳар бир бандасининг сўзини эшитади ва ишини кўради, шунинг учун ҳар бир инсон ўз амалларидан хабардор бўлиши ва Аллоҳдан қўрқиб, Унга итоат қилиши лозим.
5. Бу оят мўминларга умид бағишлайди: агар улар тавба қилиб, ҳолатларини ўзгартирсалар, Аллоҳ ҳам уларга бўлган муносабатини ўзгартиради ва уларга яна неъматларни қайтаради.