Sure Enfâl — Ayet 53

Kelime Anlamları:

• Nimet: Allah'ın kullarına lütfettiği maddi ve manevi iyilikler, bağışlar.
• Değiştirmek (tağyir): Bir şeyi olduğu halden başka bir hale çevirmek, dönüştürmek.
• Nefislerindekini değiştirmek: Kişinin inanç, ahlak ve amellerini iyiden kötüye, doğrudan eğriye çevirmesi.

Tefsir:

Bu âyet, Allah'ın kullarına olan muamelesinin adalet ve hikmet üzerine kurulu olduğunu beyan eder. Cenâb-ı Hak, bir topluma lütfettiği nimeti, o toplum kendi iç dünyasını, inancını ve davranışlarını bozmadıkça geri almaz. Yani Allah, hiçbir kavme verdiği sağlık, güven, bolluk, iman ve hidayet gibi nimetleri, onlar bu nimetlerin kıymetini bilip şükrederken ellerinden almaz. Ancak bir toplum; imanını kaybedip küfre düşer, doğru yoldan sapar, günahlara dalar ve nimetlere nankörlük ederse, işte o zaman Allah o nimeti onlardan çekip alır ve yerine sıkıntı, darlık ve azap verir.

Bu, Allah'ın sünnetidir (kanunudur). Hiçbir toplum, kendi eliyle kendisini bozmadıkça helak edilmez. Bu sebeple Müslümanlar olarak üzerimize düşen görev; Allah'ın bize verdiği İslam nimetine, huzura, güvene ve berekete sımsıkı sarılmak, bu nimetleri korumak için gayret etmektir. Nimetin devamı, şükür ve itaatle olur. Nimetin elden çıkması ise nankörlük ve isyanla olur.

Âyetin sonunda Allah'ın Semi' (her şeyi işiten) ve Alim (her şeyi bilen) olduğu hatırlatılır. Bu, Allah'ın kullarının sözlerini işittiğini, kalplerinden geçenleri ve yaptıkları her işi bildiğini haber verir. O halde kimse Allah'ın kendisini görmediğini veya duymadığını zannetmesin. Allah, her an kulunun haline vakıftır ve yaptıklarının karşılığını adaletiyle verecektir.

Bu âyet, hem bir uyarı hem de bir müjdedir. Uyarıdır; çünkü nimetlerin elden çıkması korkusuyla bizi itaate ve şükre sevk eder. Müjdedir; çünkü Allah'ın adaletli olduğunu, kuluna zulmetmediğini, nimeti ancak kulun kendi hatasıyla geri aldığını öğretir. Bu da bize, Allah'ın rahmetinin genişliğini ve kullarına olan merhametini gösterir. Ne mutlu o kimseye ki, Allah'ın kendisine verdiği nimetlerin farkına varır, O'na şükreder ve bu nimetleri O'na itaat yolunda kullanır.