Абаса сүрәсе — Аять 8

Сүзләрнең мәгънәләре:

• جَاءَكَ — сиңа килде
• يَسْعَىٰ — ашыгып, тырышып килә

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә үз рәсүленә (с.г.в.) нечкә итеп шелтә белдерә. Әмма монда ул — бер кеше турында сүз бара, ул кеше Пәйгамбәргә (с.г.в.) ашыгып килә, чөнки ул хәер-фазыйләт эзли, туры юлны өйрәнергә тели, гөнаһлардан чистарынырга ашкына. Ул — гыйлемгә, иманга сусаган кеше. Аның йөрәге Аллаһыдан курку белән тулган, ул үзенең кимчелекләрен төзәтергә теләп, Пәйгамбәргә (с.г.в.) ашыга.

Әмма Пәйгамбәр (с.г.в.) шул вакытта байларның берсенә игътибар биреп, аның иманга килүенә өметләнеп торган иде. Аллаһы Тәгалә аңа болай ди: син үзеңнән сорап килүче фәкыйрь, ләкин ихлас күңелле кешене калдырып, байлар белән мәшгуль булдың. Бу — Пәйгамбәргә (с.г.в.) бер тәрбия дәресе иде: кем ихлас күңелдән хакыйкать эзләп килсә, шуңа өстенлек бирергә кирәк.

Гыйбрәтләр:

1. Ихлас күңелдән гыйлем һәм туры юл эзләүче кеше — Аллаһы каршында югары дәрәҗәгә ия. Аның ихласы аның хәленнән күренә.
2. Дин өйрәтүчеләр һәм дәгъватчылар өчен иң мөһим эш — ихлас эзләнүчеләргә игътибар бирү, аларның сорауларына җавап бирү.
3. Кешенең байлыгы яки дәрәҗәсе түгел, ә аның ихласы һәм Аллаһыдан куркуы — чын кыйммәт. Исламда кеше аның байлыгы белән түгел, ә тәкъвалыгы белән бәяләнә.
4. Бу аять безгә Пәйгамбәрнең (с.г.в.) дә кеше булуын, аңа да тәрбия кирәклеген күрсәтә. Әгәр Аллаһы үз рәсүлен төзәтә икән, безнең өчен дә тәнкыйтьне кабул итү үрнәге бар.
5. Гыйлем эзләү — бөек гамәл. Ашыгып, тырышып гыйлем эзләүче кеше Аллаһының рәхмәтенә лаек була.