Абаса сүресі — Аят 8

1. Сөздердің мағынасы:

• وَأَمَّا — "ал енді", "ал ... келетін болсақ" деген мағынадағы айырушы жалғаулық.
• مَن — "кім", осы жерде ілім іздеп келген адамды білдіреді.
• جَاءَكَ — "саған келді", яғни пайғамбарға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) келуін білдіреді.
• يَسْعَى — "асығып келеді", "ұмтылып барады" деген мағынада; бұл жерде жақсылыққа, тура жолға құштарлықпен асығуын білдіреді.

1. Аяттың тәпсірі:

Ал енді саған жақсылық пен тура жолды іздеп, асығып келген адамға келетін болсақ — ол шын жүректен ілімге құштарлық танытып, Алланың разылығын тілеп келді. Ол өзінің білмегенін үйренуге, адасушылықтан сақтанып, тура жолды ұстануға тырысты. Мұндай адамның ниеті таза, мақсаты айқын — ол жақсылыққа ұмтылып, асығып келеді. Осындай шынайы ынтамен келген адамға құрмет көрсетілуі, оған көңіл бөлінуі тиіс еді. Бұл аят арқылы Алла Тағала Пайғамбарымызға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) ілім іздеп келген адамдарға ерекше мән беру керектігін, олардың ынтасын бағалау қажеттігін ұғындырады. Себебі Алланың алдында адамның мәртебесі оның ниетінің тазалығымен және жақсылыққа деген құштарлығымен өлшенеді.

1. Аяттан алынатын пайдалы қағидалар:

• Ислам діні ілімге, білімге құштарлықты жоғары бағалайды. Жақсылыққа асыға ұмтылған адам Алланың алдында құрметті.
• Шынайы ниетпен келген адамға көңіл бөлу, оны менсінбеу немесе елемеу дұрыс емес. Әр адамның ынтасы мен ізденісі құрметке лайық.
• Қасиетті Құран — әр адамға жол көрсетуші, ол адамдарды жақсылыққа, ілімге және тура жолға шақырады.
• Бұл аят бізге әр адамға әділ қарауды, оның әлеуметтік жағдайына, байлығына немесе атақ-даңқына қарап емес, жүрегінің тазалығы мен ниетінің шынайылығына қарап баға беру керектігін үйретеді.
• Ислам — білім мен ізденістің, жақсылыққа ұмтылудың діні. Ол адамды үнемі жақсылыққа, ілімге және Алланың разылығына шақырады.