Abəsə surəsi — Ayə 8

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• يَسْعَى (yəs'ə): sürətlə gedən, tələsən, can atan deməkdir. Burada həmin şəxsin həqiqəti öyrənmək üçün tələsərək, can-başla gəldiyini bildirir.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə, Allah Rəsulunun (sallallahu aleyhi və səlləm) yanına böyük bir həvəslə, qəlbi həqiqəti axtarmağa can ataraq gələn insandan bəhs edir. Həmin şəxs nə zadəganlıq, nə də dünya malı ilə deyil, yalnız doğru yolu tapmaq arzusu ilə gəlmişdi. O, Allahın hidayətinə möhtac olduğunu dərk edir, cahillikdən qurtulmaq üçün tələsirdi. Bu, hər bir insanın qəlbinin dərinliyində olan haqqa susamağın təzahürüdür.

Ey oxucu, bir düşün: sən də həqiqəti axtarırsanmı? Qəlbin İslamın nuruna açıqdırmı? Bu ayə bizə öyrədir ki, kim Allahın yolunu axtarırsa, onun bu səmimi axtarışı boşa getməz. Allah qəlbləri Özünə yönələnləri heç vaxt unutmaz. Peyğəmbərimiz (sallallahu aleyhi və səlləm) də insanları haqqa dəvət edərkən onların səmimiyyətinə diqqət yetirirdi. Bu ayə həm də bizə göstərir ki, insanlara yanaşarkən onların niyyətinə və qəlbinin təmizliyinə baxmaq lazımdır — kim dünya malı ilə təkəbbür göstəribsə, kim də sadə bir qəlblə haqqı axtarırsa, onların yeri Allah yanında eyni deyildir.

Bu ayə Quranın nə qədər incə bir tərbiyə üsulu olduğunu göstərir. Uca Allah Öz Rəsulunu belə nəzakətlə tərbiyə edir ki, biz də bu dərslərdən pay götürək. Hər kəsə qarşı ədalətli olmaq, səmimi axtaran qəlbləri qiymətləndirmək — İslamın gözəl əxlaqıdır. Gəlin biz də haqqı axtaranlara qapımızı açıq tutaq, çünki bəlkə də onların qəlbi bizim səmimi sözümüzlə nur tapacaq.