Абаса сүрөсү — Аят 8

1. Сөздөрдүн мааниси:

• وَأَمَّا — "Ал эми..." деген мааниде, сүйлөмдүн эки бөлүгүн салыштыруу үчүн келген сөз.
• مَن — "ким" деген маанидеги байламта.
• جَاءَكَ — "сага келди" деген мааниде.
• يَسْعَى — "шашып баратат", "аракет кылып умтулат" деген мааниде. Бул жерде жакшылыкка, акыйкатка умтулуп шашуу маанисинде колдонулган.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) кайрылып, сокур адам келгенде ага көңүл бурбай калганын эскертип, анан анын алдында эки түрдүү адамдын абалын салыштырат. Мурунку аяттарда бай жана текебер адамдарга көңүл буруп, алардан жүз буруу тууралуу айтылса, бул аятта Аллах адилеттүүлүктү белгилеп: "Ал эми сага шашып, умтулуп келген адамга келсек..." — деп, анын жакшылыкка, акыйкатка, билимге умтулуп келгенин баяндайт. Ал адам пайгамбардан үйрөнүүгө, акыйкатты угууга чын жүрөктөн умтулуп, шашып келген. Мындай адамга көңүл бурбоо, аны четке кагуу туура эмес экенин Аллах насаат кылат. Бул аят аркылуу Аллах пайгамбарына да, ошондой эле бардык ыймандуу адамдарга да адилеттикке, чын ыкластуу жакшылыкка умтулган адамдарды баалоого чакырат. Кимдин бай же кедей экенине, коомдогу ордуна карап эмес, жүрөгүндөгү ниетине жана аракетине жараша мамиле кылуу керектигин үйрөтөт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Адилеттикке чакырат: Аллах адамдарды сырткы көрүнүшүнө, байлыгына же коомдогу ордуна карап эмес, ниетине жана аракетине жараша баалоого үйрөтөт. Бул — Исламдын негизги принциптеринин бири.
• Чын ыклас менен умтулуунун баалуулугу: Кимдир бирөө акыйкатты, билимди, жакшылыкты чын жүрөктөн каалап, ага жетүү үчүн аракет кылса, анын бул аракети Аллахтын алдында абдан баалуу. Аллах ага көңүл бурууну буйруйт.
• Пайгамбарга болгон тарбия: Бул аят пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) Аллах тарабынан берилген насаат болуп, ал тургай эң жакшы адамдар да кээде ката кетириши мүмкүн экенин, бирок Аллах аларды оңдоп, туура жолго багыттай турганын көрсөтөт.
• Исламдын жеткиликтүүлүгү: Ислам байга да, кедейге да, күчтүүгө да, алсызга да бирдей ачык. Ар ким өзүнүн жөндөмүнө жараша акыйкатка умтулса болот. Бул диндин жалпы адамзатка арналганын билдирет.
• Жакшылыкка шыктандыруу: Аят окурмандарды жакшылыкка, билим алууга, акыйкатты издөөгө шыктандырат. Ким жакшылыкка умтулса, Аллах анын аракетин көрүп, сыйлайт.