سوره عبس — آیه 8

معانی کلمات:

• «جَاءَكَ»: به سوی تو آمد.
• «يَسْعَىٰ»: با شتاب و تلاش میآید (در اینجا به معنای کوشش و جدیت در طلب خیر است).

تفسیر آیه:

و اما آن کس که با شتاب و اشتیاق به سراغ تو آمد و در پی خیر و هدایت بود، تو از او روی گرداندی و به دیگری پرداختی. این شخص، با جدیت تمام در جستجوی حق بود و میخواست از علم و هدایت تو بهرهمند شود، اما تو به جای توجه به او، به کسی روی آوردی که خود را بینیاز از هدایت میدید. این رفتار شایسته نبود و خداوند پیامبرش را به خاطر این کار مورد عتاب قرار داد. آری، کسی که با خلوص نیت و تلاش برای رسیدن به حقیقت میآید، سزاوارترین فرد برای دریافت توجه و هدایت است، هرچند از نظر ظاهری و اجتماعی جایگاه پایینی داشته باشد.

فواید و پیامهای آیه:

• طالبان حقیقت و جویندگان هدایت، هرچند فقیر و کمجایگاه باشند، بر دیگران مقدم شمرده میشوند و باید بیشتر مورد توجه قرار گیرند.
• ارزش انسانها به ایمان و اشتیاقشان به خیر است، نه به ثروت و مقام دنیوی.
• این آیه درس بزرگی برای همه ماست که در برخورد با مردم، به دنبال تشنگان معرفت باشیم و به آنها بیش از دیگران اهمیت دهیم.
• نشان میدهد که حتی پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) نیز اگر خطایی در اولویتبندی رخ دهد، مورد تذکر مهربانانه خداوند قرار میگیرد؛ پس ما باید در رفتار خود بسیار مراقب باشیم و حق را بر هوای نفس مقدم داریم.