Takvir surasi — Oyat 22

Kalimalarning ma'nolari:

• Sohibukum: sizlarning hamrohingiz, ya'ni Muhammad (sollallohu alayhi va sallam).
• Bimajnun: jinni, aqli zaif, devona.

Tafsir:

Alloh taolo ushbu oyatda Makka ahli va barcha insonlarga qaratib, Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ning haq ekanini va ularning unga nisbatan aytgan bo'hton da'volarining yolg'onligini bayon qilmoqda. Ular Payg'ambarimizni "majnun" (jinni, aqli zaif) deb atashar edi. Alloh taolo esa bu so'zni qat'iy rad etib: "Sizlarning hamrohingiz – Muhammad (sollallohu alayhi va sallam) – majnun emasdir", deya xabar bermoqda.

Ushbu oyatda Payg'ambarimizning (sollallohu alayhi va sallam) aqliy kamoloti, donoligi, halolligi va ishonchliligi ta'kidlanmoqda. Ular uni yaxshi bilishardi – u o'z qavmi orasida "al-Amin" (ishonchli) nomi bilan mashhur edi. Uning aqli, hikmati, to'g'ri so'zi va pokiza hayoti ularga oshkora edi. Shunga qaramay, ular haqni inkor etish uchun unga "majnun" degan yolg'on aybni qo'yishdi. Alloh taolo bu ayblovning asossizligini va Payg'ambarimizning (sollallohu alayhi va sallam) eng to'g'ri yo'lda ekanini bildirmoqda.

Shuningdek, bu oyat Qur'onning Alloh tomonidan nozil qilinganini va uni Payg'ambarimizga (sollallohu alayhi va sallam) Jabroil farishta yetkazganini tasdiqlash bilan bog'liq bo'lib, Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ning aqli raso ekani, u o'z ko'zi bilan Jabroilni haqiqiy suratda ko'rgani va bu vahiyning haq ekaniga shubha yo'qligini anglatadi.

Foydalar:

1. Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ning aqliy kamoloti va donoligi barcha insonlar uchun namunadir. Uning hayoti, so'zlari va xatti-harakatlari aql-idrok va hikmatga to'la bo'lib, bu uning haq Payg'ambar ekaniga dalildir.
2. Alloh taolo o'z Payg'ambarini (sollallohu alayhi va sallam) dushmanlarning bo'hton ayblovlaridan himoya qilganidek, har bir mo'min ham o'z e'tiqodida sabr-qanoatli bo'lishi va haq yo'lda mustahkam turishi lozim.
3. Ushbu oyat musulmonlarga Payg'ambarimizga (sollallohu alayhi va sallam) bo'lgan muhabbat va hurmatni oshiradi, chunki Alloh taolo uni barcha ayblovlardan poklab, uning maqomini yuksak qilgan.
4. Inson o'z hayotida haqni aytishda va to'g'ri yo'lda bo'lishda hech kimning yolg'on ayblovlaridan qo'rqmasligi kerak, chunki Alloh haqni himoya qiladi va yolg'onchilarni xor qiladi.