Ат-Тарик сүрәсе — Аять 16

Сүзләрнең мәгънәләре:

• Кәйд — хәйлә, мәкер, яшерен план кору. Бу сүз Аллаһка карата кулланылганда, Аның хикмәте белән дошманнарның хәйләсенә каршы чара күрүен аңлата.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә Коръәнне һәм Аның рәсүлен ялганга чыгаручыларның хәйлә-мәкерләренә җавап бирә. Алар үзләренең явыз ниятләрен тормышка ашыру өчен төрле планнар коралар, хәйләләр уйлыйлар, ләкин Аллаһы Тәгалә аларга каршы үзенең хәйләсен — ягъни хикмәтле план коруын белдерә. Бу — аларның хәйләсенә тиң җавап бирү, тик Аллаһның хәйләсе аларныкыннан мең кат өстенрәк һәм көчлерәк.

Аллаһы Тәгалә аларны ашыктырмый, аларга вакыт бирә, ләкин бу — аларны оныту түгел, ә киресенчә, аларның гөнаһларын арттыру өчен мөһләт бирү. Һәрбер хәйләнең, һәрбер явыз ниятнең җавабы булачак. Аллаһ үзенең дине хакыйкатен җир йөзендә урнаштырыр өчен, бөтен хәйләләргә карамастан, үзенең планын тормышка ашырачак. Кәферләрнең хәйләләре вакытлыча гына өстенлек бирергә мөмкин, ләкин ахыр чиктә Аллаһның хәйләсе аларныкын җиңәчәк.

Бу аятьтә шулай ук Аллаһы Тәгаләнең "кәйд" (хәйлә) сыйфаты раслана — бу Аның гаделлек белән җәза бирүен, дошманнарыннан үч алуын күрсәтә. Әмма бу сыйфат Аллаһка лаеклы рәвештә генә аңлашыла: Ул беркайчан да золым итми, ә бәндәләрнең үз гамәлләренә тиешле җавап бирә.

Гыйбрәтләр:

• Мөэмин кеше дошманнарының хәйләсеннән курыкмаска тиеш, чөнки Аллаһы Тәгалә аның ягында — Ул иң яхшы сакчы һәм иң көчле ярдәмче.
• Аллаһның ярдәме кичеккәндә, бу — Аның безне онытуы түгел, ә хикмәтле вакыт сайлавы. Сабырлык күрсәтү — иманның бер өлеше.
• Явызлык планлаштыручыларга Аллаһ мөһләт бирә, ләкин бу мөһләт алар өчен рәхмәт түгел, ә ахыр чиктә авыр җәзага китерә торган юл.
• Хакыйкать һәрвакыт җиңәчәк, хәтта ул вакытлыча җиңелгән кебек тоелса да. Аллаһның вәгъдәсе хак — Ул үз динен бөтен дөньяга урнаштырачак.